အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် တနင်္ဂနွေနေ့က ဘန်ကောက်တွင် ပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးတစ်ခု...

အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် တနင်္ဂနွေနေ့က ဘန်ကောက်တွင် ပြုလုပ်သည့် အစည်းအဝေးတစ်ခုအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ရပ်တန့်နေသော အာဆီယံငြိမ်းချမ်းရေးစီမံချက်နှင့်ပတ်သက်၍ "တိကျခိုင်မာသော" တိုးတက်မှုများ ရရှိရန် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအား ဖိအားပေးခဲ့ကြသည်ဟု ထိုင်းနှင့် ဖိလစ်ပိုင် ထိပ်တန်းသံတမန်များက ပြောကြားခဲ့သည်။ ၁၁ နိုင်ငံပါဝင်သော အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံအချို့၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဦးတင်မောင်ဆွေတို့အကြား အစည်းအဝေးသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံ၌ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း ထိုသို့သော ပထမဆုံးအကြိမ် တွေ့ဆုံမှုဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံသည် နိုင်ငံ၏စစ်တပ်က ဒီမိုကရေစီနည်းကျ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသော ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်အစိုးရကို ငါးနှစ်ကျော်ကြာ ဖြုတ်ချခဲ့သည့်အချိန်မှစ၍ ပြည်တွင်းစစ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပြီးနောက် ဒေသတွင်းအဖွဲ့အစည်းအတွင်း သံတမန်ရေးရာအရ ဘေးဖယ်ခံထားရသည်။ သို့သော် အာဏာသိမ်းခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်သည် အလွန်ကန့်သတ်ထားသော ရွေးကောက်ပွဲများအပြီးတွင် ဧပြီလ၌ အရပ်သားသမ္မတအဖြစ် တင်မြှောက်ခံခဲ့ရပြီး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံက ဆက်ဆံရေးပုံမှန်ဖြစ်အောင် ကြိုးပမ်းမှုများကို ဦးဆောင်နေသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Sihasak Phuangketkeow က တနင်္ဂနွေနေ့က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ၎င်း၏အစိုးရသည် စစ်တပ်နှင့် ဒီမိုကရေစီလိုလားသော သူပုန်များ၊ တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ ပူးပေါင်းထားသည့် မဟာမိတ်အဖွဲ့တို့အကြား စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် ရည်ရွယ်သည့် အာဆီယံ၏ "ငါးချက်ပါ သဘောတူညီချက်" စီမံချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် "ချိန်ညှိထားသော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု" ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် အာဆီယံနှင့် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်း၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြေရှင်းရန် လိုအပ်ကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်ုပ်တို့တွင် လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ၊ အကြမ်းဖက်မှုလျှော့ချရေး၊ အထူးသဖြင့် အရပ်သားများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုလျှော့ချရေးနှင့် ဘက်ပေါင်းစုံပါဝင်သော နိုင်ငံရေးဆွေးနွေးပွဲကို မြှင့်တင်ရေးတို့နှင့်ပတ်သက်၍ တိကျခိုင်မာသော မျှော်လင့်ချက်အချို့ရှိသည်" ဟု Sihasak က သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။ ထောင်မှ အိမ်အကျယ်ချုပ်သို့ ပြောင်းရွှေ့ခံရပြီးနောက်ပိုင်း ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် ၈၁ နှစ်အရွယ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်နှင့်ပတ်သက်၍ "နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ ထပ်မံလွှတ်ပေးရေးနှင့် နောက်ထပ် အပြုသဘောဆောင်သော တိုးတက်မှုများ" ကိုလည်း ၎င်းက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ "ကျွန်ုပ်တို့သည် တိုးတက်မှုများကို တစ်ဆင့်ပြီးတစ်ဆင့် မြင်တွေ့လိုသည်" ဟု Sihasak က ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် အာဆီယံသည် မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကို ဘက်အားလုံးနှင့် ဆွေးနွေးခြင်းဖြင့် အဆုံးသတ်ရန် ၎င်း၏ ကြိုးပမ်းမှုနှင့်ပတ်သက်၍ တိုးတက်မှု အနည်းငယ်သာ ရရှိခဲ့သည်။ သူပုန်ထိန်းချုပ်နယ်မြေများ သို့မဟုတ် ဒေါ်အောင်ဆန်းစုကြည်၏ပါတီ မပါဝင်သော မဲပေးမှုဖြင့် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ခံရသည့် မြန်မာလွှတ်တော်အမတ်များသည် ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က လွှတ်တော်တွင် အဖွဲ့အစည်း၏စီမံချက်ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဝေဖန်ခဲ့ကြပြီး ၎င်းကို "ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ပြန်လည်စဉ်းစားရန်" တောင်းဆိုခဲ့ကြသည်ဟု နိုင်ငံပိုင် Global New Light of Myanmar က ပြောကြားခဲ့သည်။ အဆိုပါစီမံချက်သည် "အာဆီယံအတွင်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ တန်းတူညီမျှမှုကို ထိခိုက်စေပြီး အာဆီယံ၏ အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးရာများကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းမပြုရဟူသော အခြေခံမူနှင့် မကိုက်ညီပါ" ဟု ၎င်းတို့က ပြောကြားခဲ့ကြောင်း အဆိုပါသတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။ သို့တိုင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး Theresa Lazaro က ၎င်းနှင့် အဖွဲ့အစည်းသည် အဆိုပါစီမံချက်ကို ထောက်ခံကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အာဆီယံဥက္ကဋ္ဌ၏ မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အထူးသံတမန်လည်းဖြစ်သူ Lazaro က ဘန်ကောက်အစည်းအဝေးမှ ဝန်ကြီးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် "ငါးချက်ပါ သဘောတူညီချက်၏ အဓိကအချက်များအပေါ် တိကျခိုင်မာပြီး ထင်ရှားသော တိုးတက်မှုများ သို့မဟုတ် စံနှုန်းများ ရရှိရန် အခွင့်အရေးကို အသုံးချလိမ့်မည်" ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်၊ သို့သော် အချိန်ဇယားကို သတ်မှတ်ထားခြင်းမရှိပေ။ "အာဆီယံက ရန်လိုမှုများ ရပ်စဲရေးအတွက် တိကျခိုင်မာသော လုပ်ဆောင်ချက်များ လိုအပ်ကြောင်း တောင်းဆိုခဲ့သည်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့ပြီး နိုင်ငံအတွင်း လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု အကူအညီများ ရရှိနိုင်မှု တိုးချဲ့ရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် ယခုနှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ရန် ရည်ရွယ်ကြောင်း ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် သဘောတူခဲ့သည့် ငါးချက်ပါစီမံချက်သည် ရန်လိုမှုများကို ချက်ချင်းရပ်စဲရန်နှင့် အာဆီယံသံတမန်က ကြားဝင်ဆောင်ရွက်ပေးသည့် ဘက်အားလုံးအကြား ဆွေးနွေးပွဲများ ပြုလုပ်ရန် တောင်းဆိုထားသည်။ သို့သော် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်များအကြား သဘောတူညီမှုသည် ပြိုကွဲနေသည်ဟု သုံးသပ်သူများက ပြောကြားသည်၊ မြန်မာနိုင်ငံကို ပြန်လည်ပါဝင်လာစေရန် အသေးစားလျှော့ပေါ့မှုများကို အခွင့်ကောင်းယူရန် ပွင့်လင်းသူများ (ဘန်ကောက်က ဦးဆောင်သော အဖွဲ့) နှင့် ပိုမိုခိုင်မာသော ရပ်တည်ချက်ကို ထိန်းသိမ်းထားသူများအကြားတွင် ဖြစ်သည်။ ထိုင်း၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် ၎င်းတို့၏ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ တနင်္ဂနွေနေ့တွင် တက်ရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြုခဲ့ကြပြီး မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကမူ AFP သို့ ၎င်းမတက်ရောက်နိုင်သော်လည်း အခြားကိုယ်စားလှယ်များကို စေလွှတ်ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်တွင် လူပေါင်း ၁၀၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီဟု စောင့်ကြည့်ရေးအဖွဲ့ ACLED က ပြောကြားသည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် Myanmar Now ၏ ၁၀ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကျင်းပခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုများအတွင်း သတင်းသမားများသည် မကြာခဏဆိုသလို ပထမဆုံး ပစ်မှတ်များ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ ရိုးရှင်းသော ရုံးခန်းငယ်တစ်ခုတွင် အဖွဲ့ငယ်လေးဖြင့် စတင်ကာ တည်ငြိမ်မှု အခိုက်အတန့်လေးတစ်ခုအတွင်း ဤသတင်းဌာနကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ရိုးရှင်းပါသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာ တိတ်ဆိတ်နေခဲ့သော မတရားမှုများကို သတင်းတင်ပြရန် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံများစွာတွင် တရားစီရင်ရေးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့မှတစ်ဆင့် တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင်မူ ဤအဖွဲ့အစည်းများသည် သမိုင်းတစ်လျှောက် ဖိနှိပ်မှု၏ ကိရိယာများ ဖြစ်ခဲ့ကြသည်။ အစကတည်းက ကျွန်ုပ်တို့သည် လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ သို့မဟုတ် နိုင်ငံသားဖြစ်မှု မခွဲခြားဘဲ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ သတင်းတင်ပြရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လုပ်ငန်းသည် တိကျမှန်ကန်ပြီး နက်ရှိုင်းစွာ အရင်းအမြစ်ရှာဖွေထားကာ သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်လောက်အောင် ခိုင်မာသင့်သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်သည်။ သတင်းစာပညာသည် အပြုသဘောဆောင်သော ပြောင်းလဲမှုအတွက် တွန်းအားဖြစ်သင့်သည်ဟုလည်း ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ အဓိကစာဖတ်သူများသည် မြန်မာပြည်သူများ ဖြစ်သင့်သည်ဟုလည်း ယုံကြည်သည်။ ထိုယုံကြည်ချက်အတွက် အဖိုးအခ ပေးဆပ်ခဲ့ရသည်။ ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့မှ အဖွဲ့ဝင်များနှင့် Myanmar Now နှင့် ဆက်စပ်သူများသည် ရှည်ကြာသော တရားရေးတိုက်ပွဲများ၊ ကိုယ်ထိလက်ရောက် တိုက်ခိုက်ခံရမှုများ၊ ဖမ်းဆီးခံရမှုများနှင့် ညှဉ်းပန်းနှိပ်စက်မှုများကို ခံစားခဲ့ကြရသည်။ ဤအခက်အခဲများကြားမှပင် Myanmar Now သည် ကျွန်ုပ်တို့အဖွဲ့၏ ခံနိုင်ရည်ရှိမှု၊ ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းရင်းမြစ်များ၏ သတ္တိနှင့် ကျွန်ုပ်တို့၏ စာဖတ်သူများ၏ ယုံကြည်မှုတို့ကြောင့် သတင်းများကို ဆက်လက်တင်ပြနေပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွတ်လပ်သော သတင်းမီဒီယာကို ထောက်ခံအားပေးရန် စာရင်းသွင်းပေးပါ။