အားကစားအရေးပေါ်သတင်း
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၇ ရက်၊ သောကြာနေ့၊ နံနက် ၆:၄၉ နာရီ
ချာလီ ကင်းသည် ABC ရုပ်သံတွင် ၃၂ နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီးနောက် မေလတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သော ပထမဆုံး ဌာနေတိုင်းရင်းသား ထုတ်လွှင့်သူတစ်ဦးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ၂၀၁၂ ခုနှစ် လန်ဒန်အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ဗြိတိသျှလက်ဝှေ့သမား အန်သိုနီ ဂျိုရှုအား ရွှေတံဆိပ်ရရှိမှုကို မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပြီး NTFL ပွဲပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ကိုလည်း မှတ်ချက်ပေးခဲ့သည်။ ချာလီ ကင်းသည် မိသားစုအကြမ်းဖက်မှု တိုက်ဖျက်ရေး "No More" ကမ်ပိန်းကို တည်ထောင်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး Order of Australia medal နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် NT ၏ Senior Australian of the Year ဆုများ ရရှိခဲ့သည်။ Stolen Generations ခေတ်ကာလတွင် မိခင်နှင့် ခွဲခွာခံခဲ့ရသည့် အတွေ့အကြုံကြောင့် လူမှုတရားမျှတမှုစိတ်ဓာတ် ထက်သန်ခဲ့သူ ၎င်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် Parkinson's ရောဂါ စစ်ဆေးတွေ့ရှိခဲ့ရသည်။ ယခုအခါ မိသားစုနှင့် အချိန်ပေးကာ လှုပ်ရှားမှုလုပ်ငန်းများကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နေပြီး "အကောင်းဆုံးဘဝကို နေထိုင်ပါ" ဟူသော မက်ဆေ့ချ်ဖြင့် သူ၏ ပရိသတ်များအား နှုတ်ဆက်ခဲ့သည်။
ABC News Australia·ရေးသား / By Eleni Roussos··AI ဘာသာပြန် · အယ်ဒီတာ စစ်ဆေးပြီး
ကြည့်ရှုမှု 7 ခု
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၇ ရက်၊ သောကြာနေ့၊ နံနက် ၆:၄၉ နာရီ
ဗြိတိသျှ လက်ဝှေ့သမား အန်သိုနီ ဂျိုရှုအား (Anthony Joshua) လန်ဒန်အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲတွင် ရွှေတံဆိပ်ဆု ရရှိခဲ့ချိန်၌ ချာလီ ကင်း (Charlie King) သည် ဩစတြေးလျ မှတ်ချက်ပေးခန်းတွင် ထိုင်လျက် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဆိတ်ကြည့်မိသည်။
ဤဆောင်းပါးတွင် ကွယ်လွန်သွားပြီဖြစ်သော ဌာနေတိုင်းရင်းသားတစ်ဦး၏ အမည်နှင့် ပုံပါဝင်သောကြောင့် Aboriginal နှင့် Torres Strait Islander စာဖတ်သူများအနေဖြင့် ၎င်းတို့၏ မိသားစု၏ ခွင့်ပြုချက်ဖြင့် အသုံးပြုထားကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည်။
ထိုအချိန်သည် ၂၀၁၂ ခုနှစ်ဖြစ်ပြီး ABC ရုပ်သံမှ ထုတ်လွှင့်သူသည် ၎င်း၏ ဒုတိယမြောက် အိုလံပစ်ပွဲတော်ကို ဆက်တိုက် မှတ်ချက်ပေးသည့် ပထမဆုံး ဌာနေတိုင်းရင်းသား ထုတ်လွှင့်သူအဖြစ် ကိုယ်တိုင် သမိုင်းမှတ်တိုင်စိုက်ထူခဲ့သည်။
"သူ ရွှေတံဆိပ်ဆုရတယ်လို့ ကြေညာရတာ ပျော်ပါတယ် — ဒါက ကျွန်တော့်အတွက် ကြီးမားတဲ့ အခိုက်အတန့်ပါပဲ" ဟု ချာလီက ပြောသည်။
အားကစားသမား၏ အနိုင်ရမှုကို ကြေညာနေစဉ် ချာလီသည် ကလေးဘဝကို ပြန်လည်အမှတ်ရမိသည်။ ထိုစဉ်က သူသည် ဖခင်၏ ခြေရင်းတွင် ထိုင်လျက် ဝိုင်ယာလက်စ် ရေဒီယိုမှ လက်ဝှေ့ပွဲများကို နားထောင်လေ့ရှိသည်။
ထိုအချိန်ကပင် အားကစား မှတ်ချက်ပေးခြင်းအပေါ် သူ၏ စိတ်အားထက်သန်မှု စတင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ချာလီ ကင်းသည် ငယ်စဉ်ကတည်းက အားကစား မှတ်ချက်ပေးခြင်းအပေါ် စိတ်အားထက်သန်မှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့သည်။ (ပေးပို့သည်)
"အဖေက ရေဒီယိုကို စကားပြောပြီး 'သူ ဘာဖြစ်သွားတာလဲ။ သူ အဆင်ပြေပါ့မလား' လိုမျိုး ပြောတတ်တယ်။ ပြီးတော့ အဖေ ဘာပြောနေလဲဆိုတာ ကျွန်တော့်ကို ပြန်ပြောပြဖို့ ကြိုးစားတယ်။ ကျွန်တော် သဘောကျခဲ့တယ်" ဟု ချာလီက ပြောသည်။
"အန်သိုနီ ဂျိုရှုအား ရွှေတံဆိပ်ဆုရှင်အဖြစ် လက်ဝှေ့စင်အလယ်မှာ ရပ်နေတာကို ကြည့်ပြီး ကျွန်တော် အဖေနဲ့အတူ ဖြစ်ခဲ့တဲ့ အဖြစ်အပျက်ကို ပြန်ရောက်သွားတယ်။ 'ဝိုး၊ ဒါ တကယ်ကောင်းတဲ့ အခိုက်အတန့်ပဲ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဆိတ်ကြည့်လိုက်' လို့ တွေးမိပြီး ကျွန်တော် ဆိတ်ကြည့်ခဲ့တယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
လူသိများသော ABC Sport နှင့် Grandstand မှ ထုတ်လွှင့်သူသည် Northern Territory ရှိ အစိုးရထုတ်လွှင့်ရေးဌာနတွင် ၃၂ နှစ်ကျော်ကြာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက် မေလတွင် အငြိမ်းစားယူခဲ့သည်။
ရေဒီယိုနှင့် ရုပ်မြင်သံကြားတို့တွင် သူ၏ လုပ်ငန်းသက်တမ်းတစ်လျှောက် ၇၅ နှစ်အရွယ်ရှိသူ ၎င်းသည် NT Football League (NTFL) အတွက် ပွဲပေါင်း ၆၀၀ ကျော်ကို မှတ်ချက်ပေးခဲ့ပြီး အိုလံပစ်ပြိုင်ပွဲနှစ်ကြိမ်နှင့် Commonwealth Games နှစ်ကြိမ်ကိုလည်း ထုတ်လွှင့်ခဲ့သည်။
NTFL အသင်း Wanderers မှ ချန်ပီယံဆုရ ကစားသမားတစ်ဦးဖြစ်သည့် ချာလီသည် ၁၉၉၀ ပြည့်နှစ်တွင် NT ၏ ရှေ့ဆောင် အမျိုးသမီး ဘောလုံးသမားများကို ၎င်းတို့၏ ပထမဆုံး အမျိုးသားပြိုင်ပွဲသို့ လေ့ကျင့်ပေးရာတွင်လည်း အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ခဲ့သည်။
"သူတို့က တကယ်ကို ကစားချင်ကြတာ၊ အဲဒီတုန်းက သူတို့လိုအပ်တဲ့ အထောက်အပံ့ကို မရခဲ့ဘူး — ကွင်းတောင် မရခဲ့ဘူး" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ချာလီ ကင်းသည် သူ၏ သူငယ်ချင်းများအတွက် စိတ်ကူးယဉ်ပွဲများကို မှတ်ချက်ပေးပြီးနောက် အားကစား မှတ်ချက်ပေးခြင်းတွင် ပါဝင်လာခဲ့သည်။ (ပေးပို့သည်)
ချာလီသည် Northern Territory တွင် မည်သည့်နေရာသို့ သွားသွား လူသိများပြီး စကားပြောရန် ရပ်တန့်ခံရလေ့ရှိသည်။
သူသည် မီဒီယာတွင် သူ၏ ကျယ်ပြန့်သော ပရိုဖိုင်ကို အသုံးပြု၍ No More ကမ်ပိန်းဖြင့် NT ၏ မိသားစုအကြမ်းဖက်မှု ဘေးဆိုးကြီးအပါအဝင် စိန်ခေါ်မှုရှိသော ကိစ္စရပ်များအပေါ် ပြောဆိုခဲ့သည်။
"ဒါက အလုပ်လုပ်ဖို့ ခက်ခဲတဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခုပါပဲ၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အောင်မြင်မှုကို တိုင်းတာဖို့ ခက်ခဲတယ်... အကြမ်းဖက်တဲ့သူတွေ၊ ဒေါသထွက်နေတဲ့သူတွေ၊ ခြိမ်းခြောက်နေတဲ့သူတွေနဲ့လည်း အလုပ်လုပ်ရတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ချာလီ ကင်းသည် ပြည်တွင်းအကြမ်းဖက်မှု ကာကွယ်တားဆီးရေးအတွက် လှုံ့ဆော်စည်းရုံးသည့် No More ကမ်ပိန်းကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ (ABC News: Isabella Tolhurst)
သူသည် ABC နှင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေ လုပ်ငန်းများက သူ့အား တစ်ပတ်တာအတွင်း သူ၏ လှုပ်ရှားမှုလုပ်ငန်းများအပေါ် အာရုံစိုက်ရန် အချိန်ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုလှုပ်ရှားမှုသည် ဘောလုံးသမားများ အကြမ်းဖက်မှုဆန့်ကျင်ရေး လက်ချင်းချိတ်ဆန္ဒပြသည်အထိ ကြီးထွားလာခဲ့သည်။
ဥပမာအားဖြင့်၊ သူသည် Nhulunbuy တွင် ပြင်ပထုတ်လွှင့်မှုတစ်ခု ပြုလုပ်ရန် အကြံပြုမည်ဖြစ်ပြီး ထိုနေရာတွင် ရှိနေစဉ် ဒေသခံများနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်ခဲ့သည်ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
"အဲဒီလူမှုအသိုင်းအဝိုင်းတွေက လူတွေနဲ့ ကျွန်တော် ရင်းနှီးလာခဲ့တယ်။ No More ကမ်ပိန်းမှာ ကျွန်တော်လုပ်နေတဲ့ အလုပ်က မိသားစုအကြမ်းဖက်မှုလို ကိစ္စတွေအကြောင်း အဲဒီလူတွေနဲ့ စကားပြောဖို့ အခွင့်အရေးပေးခဲ့တယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
Gurindji လူမျိုးဖြစ်သူ ၎င်းသည် လူထုနှင့်ထိတွေ့ရသော လုပ်ငန်းများအတွက် ဂုဏ်ပြုဆုများစွာ ရရှိခဲ့ပြီး Order of Australia medal (OAM) နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် NT ၏ Senior Australian of the Year အဖြစ် သတ်မှတ်ခံရခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
သို့သော် သူ၏ အကြီးမားဆုံး တာဝန်ဝတ္တရားဟု ခံစားရသည်မှာ ABC ၏ Bonner Committee နှင့် နောက်ကွယ်မှ လှုပ်ရှားမှုများဖြစ်သည်။ ထိုကော်မတီသည် အစိုးရထုတ်လွှင့်ရေးဌာနရှိ အကြီးတန်းခေါင်းဆောင်များနှင့် ပူးပေါင်း၍ ဌာနေတိုင်းရင်းသား ဝန်ထမ်းများ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဝန်ထမ်းခန့်အပ်မှုပုံစံကို ပုံဖော်ပေးသည်။
"Aboriginal လူမျိုးတွေကို 'ကျွန်တော် ဒါကို လုပ်နိုင်တယ်၊ ခင်ဗျားတို့လည်း လုပ်နိုင်တယ်' လို့ ပြောချင်ခဲ့တယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
"Aboriginal ဝန်ထမ်းတွေရဲ့ အလုပ်အကိုင် တိုးမြှင့်ရေးအတွက် အရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းတွေ ရှိခဲ့ပေမယ့် ABC မှာ လုပ်စရာတွေ အများကြီး ကျန်နေပါသေးတယ် — ဒါက ဝေဖန်တာမဟုတ်ဘဲ သုံးသပ်ချက်တစ်ခုပါ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ချာလီသည် သူ၏ မိခင်သည် Stolen Generations ခေတ်ကာလအတွင်း Kalkarindji အနီးရှိ Limbunya Station မှ မိသားစုနှင့် ခွဲခွာခံခဲ့ရသည့် အတွေ့အကြုံက သူ့အား ခိုင်မာသော လူမှုတရားမျှတမှုစိတ်ဓာတ်ကို ပေးခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
၁၉၅၁ ခုနှစ်တွင် Alice Springs ၌ မွေးဖွားခဲ့ပြီး မောင်နှမ ၁၁ ဦးအနက် တတိယမြောက်သားဖြစ်သူ ချာလီသည် ကြီးပြင်းလာစဉ် လူမျိုးရေးခွဲခြားမှု၏ ခါးသီးမှုကို ခံစားခဲ့ရကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ၎င်းကို တွန်းလှန်ရန် မိခင်က ကူညီခဲ့သည်ဟု ဆိုသည်။
ချာလီ ကင်းသည် သူ၏ အမွှာညီမ Cheryl Scott နှင့် မိခင် Ruby Ningardi King တို့နှင့်အတူ။ (ပေးပို့သည်)
"လူတွေက လူမျိုးရေးခွဲခြားမှုရဲ့ ဆိုးကျိုးကို မသိကြဘူး၊ ဒါက ကြောက်စရာကောင်းတဲ့ အရာတစ်ခုပါ" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
သူ၏ ရှည်လျားသော ထုတ်လွှင့်မှုသက်တမ်းတစ်လျှောက် တစ်ခုတည်းသော နောင်တမှာ ၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် ကွယ်လွန်သွားခဲ့သော မိခင်၏ ကလေးဘဝအကြောင်း အပြည့်အစုံ နားထောင်ရန် သို့မဟုတ် အင်တာဗျူးရန် အခွင့်အရေး မရခဲ့ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။
"ကျွန်တော်တို့ ထိုင်ပြီး စကားပြောဖို့ တကယ်ကို နီးစပ်ခဲ့ပေမယ့် မပြောဖြစ်ခဲ့ဘူးလို့ ပြောရတာ ဝမ်းနည်းပါတယ်" ဟု ချာလီက ပြန်ပြောင်းပြောပြသည်။
"တစ်နေ့ စနေနေ့မှာ အမေဆီ ဖုန်းဆက်ခဲ့တယ်... အမေက ကားဆီအထိ လိုက်ပို့ပြီး 'ဘယ်တော့ စကားပြောကြမလဲ' လို့ မေးတယ်။ ကျွန်တော်က 'တနင်္ဂနွေနေ့ ပြန်လာခဲ့မယ်' လို့ ပြောခဲ့တာ၊ ဒါပေမယ့် အမေက စနေနေ့မှာပဲ ဆုံးသွားခဲ့တယ် — ကျွန်တော် လွဲချော်ခဲ့တယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ချာလီ ကင်းသည် ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် ထုတ်လွှင့်မှု မီဒီယာနှင့် ဌာနေတိုင်းရင်းသား လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် သူ၏ ဝန်ဆောင်မှုများကြောင့် Order of Australia medal ကို ချီးမြှင့်ခံခဲ့ရသည်။ (ABC News: Che Chorley)
ချာလီသည် အငြိမ်းစားယူပြီးနောက် Parkinson's ရောဂါဖြင့် ဘဝကို ဖြတ်သန်းရမည့် သူ၏ အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုကို ရင်ဆိုင်နေရသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့သော ချာလီက ထိုအခြေအနေကြောင့် သူ၏ လှုပ်ရှားမှုများ အနည်းငယ် နှေးကွေးသွားသော်လည်း ပြောင်းလဲမှုများ ပြုလုပ်လိုသည့် သူ၏ စိတ်ဓာတ်ကိုမူ မထိခိုက်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်တော် လူတွေကို ချစ်တယ်၊ ရိုးရိုးလေးပြောရရင် လူတွေကို ချစ်တယ်၊ လူတွေနဲ့ အဆင်ပြေတယ်၊ လူတွေကို လိုအပ်တယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
သူ၏ ပါတနာ Jayne Lloyd နှင့် သမီး Emma King တို့သည် သူ၏ အကြီးမားဆုံး ထောက်ခံသူများဖြစ်သည်ဟု ၎င်းက ဆိုပြီး ထိုရောဂါဖြင့် နေထိုင်သူတစ်ဦးအား ပေးနိုင်သည့် အကောင်းဆုံး လက်ဆောင်မှာ စိတ်ရှည်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။
ချာလီက သူ၏ ပါတနာ Jayne Lloyd သည် သူ၏ အကြီးမားဆုံး ထောက်ခံသူများထဲမှ တစ်ဦးဖြစ်သည်ဟု ပြောသည်။ (ပေးပို့သည်)
"ကျွန်တော် လူသုံးယောက်နဲ့ စကားပြောနေတယ်ဆိုပါစို့၊ သူတို့ စကားပြောနေချိန်မှာ ကျွန်တော် မှတ်ချက်ပေးချင်တယ်" ဟု ၎င်းက ရှင်းပြသည်။
"ကျွန်တော့်စိတ်ထဲမှာ ဘာမှတ်ချက်ပေးရမလဲဆိုတာ ဆုံးဖြတ်ပြီးချိန်မှာ သူတို့က တခြားခေါင်းစဉ်နှစ်ခု သုံးခုလောက်ကို ရောက်နေပြီ၊ ဒါကြောင့် စိတ်ရှည်ရမယ်" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။
ချာလီသည် အငြိမ်းစားယူခြင်းက ပေးအပ်သည့် ကောင်းမွန်သော အခွင့်အလမ်းများအပေါ် အာရုံစိုက်နေဆဲဖြစ်သည်။ မိသားစုနှင့်အတူ အိမ်တွင် စနေ၊ တနင်္ဂနွေများ ကုန်ဆုံးခြင်း၊ မြေးများ ဘောလုံးကစားသည်ကို ကြည့်ရှုရန် သဘောတူခြင်းနှင့် သူ၏ လှုပ်ရှားမှုလုပ်ငန်းများအတွက် တစ်နေ့တာတွင် အချိန်ပိုရရှိခြင်းတို့ ဖြစ်သည်။
"ဒါက နှေးကွေးတဲ့ ရောဂါပါ၊ သိတယ်မလား။ သင့်ဘဝကို မြန်မြန် မဆုံးစေဘူး၊ အရမ်းနှေးကွေးတယ်၊ ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်မှာ အချိန်တွေ အများကြီး ကျန်နေသေးပြီး လုပ်စရာတွေလည်း ရှိပါသေးတယ်" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
ချာလီ ကင်းက သမီး Emma အပါအဝင် မိသားစုနှင့် အချိန်ပိုပေးနိုင်ခြင်းသည် အငြိမ်းစားယူခြင်း၏ အကျိုးကျေးဇူးများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်မည်ဟု ပြောသည်။ (ပေးပို့သည်)
သူသည် ABC လိုင်းများမှ သူ၏ ပရိသတ်များအား "အကောင်းဆုံးဘဝကို နေထိုင်ပါ" ဟူသော ရိုးရှင်းသည့် မက်ဆေ့ချ်ဖြင့် နှုတ်ဆက်ခဲ့သည်။
"နေ့တိုင်းက အရေးကြီးတယ် — ကောင်းတဲ့အရာတစ်ခုခု လုပ်ချင်ရင် လုပ်ပါ၊ နောက်ကျမှ မလုပ်ပါနဲ့" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။
"သင့်ကို မြန်မြန်လဲကျစေမယ့် ရောဂါတစ်ခုခု မရမချင်း မစောင့်ပါနဲ့။"
ချာလီ ကင်းသည် ABC တွင် သူ၏ နားကြပ်များကို နောက်ဆုံးအကြိမ် ချခဲ့သည်။ (ABC News: Michael Franchi)
မူရင်းတွင် ဖတ်ရန်— ABC News Australia
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် အမှားတွေ့လား? tips@myanoz.com သို့ ပေးပို့ပါ