အားကစား၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်၊ နံနက် ၆:၃၆ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည်။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် သားလေးမွေးပြီး သုံးရက်အကြာ၌ သေဆုံးခဲ့သည့် အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် Gia Lam ၏ သေဆုံးမှုမှာ ကာကွယ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း NSW ပြည်နယ် Coroners Court က မတ်လတွင် ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ သူမသည် ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် အကြိမ်ကြိမ်ပျက်ကွက်မှုကြောင့် သွေးဆိပ်တက်၍ သေဆုံးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ဆေးရုံတက်နေစဉ် ဗီယက်နမ်စကားပြန်များ မရရှိခဲ့ခြင်းက အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုက ဖော်ပြသည်။ Australian Multicultural Health Collaborative မှ Priyanka Rai က ဤကဲ့သို့သော ဇာတ်လမ်းထောင်ပေါင်းများစွာ ကြားဖူးကြောင်းနှင့် ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုများနှင့် ဆက်သွယ်ရေးတွင် အားနည်းချက်များရှိနေကြောင်း SBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်နေ့တွင် ကောက်ယူမည့် လာမည့်သန်းခေါင်စာရင်းသည် လူဦးရေ၏ ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို စုဆောင်းမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအပါအဝင် ဘာသာပြန်ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ရန်ပုံငွေခွဲဝေချထားမှုအတွက် အရေးကြီးပါသည်။ သို့သော် Indian Crescent Society of Australia ဥက္ကဋ္ဌ Abbas Raza Alvi က မေးခွန်း ၆၆ ခုပါဝင်သည့် သန်းခေါင်စာရင်းပုံစံသည် ရှုပ်ထွေးပြီး အချို့သူများ နားလည်ရန်ခက်ခဲသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးများ ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ Rai က အင်္ဂလိပ်စာကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ခု ထည့်သွင်းရန် တိုက်တွန်းပြီး ယင်းအချက်အလက်များသည် ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံး လူ့အဖွဲ့အစည်းများအတွက် ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုများ ပိုမိုကောင်းမွန်စေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဟု ဆိုသည်။
SBS News··AI ဘာသာပြန် · အယ်ဒီတာ စစ်ဆေးပြီး
ကြည့်ရှုမှု 8 ခု
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၈ ရက်၊ နံနက် ၆:၃၆ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည်။
မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများထံ မျှဝေပါ။
၂၀၁၉ ခုနှစ်တွင် အသက် ၃၂ နှစ်အရွယ် Gia Lam သည် သားလေးတစ်ဦးကို မွေးဖွားခဲ့သည်။ သုံးရက်အကြာတွင် သူမ၏နေအိမ်အတွင်း၌ သေဆုံးလျက်တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
NSW ပြည်နယ်၏ Coroners Court က မတ်လတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သော စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုအရ Lam ၏ သေဆုံးမှုကို "ကာကွယ်နိုင်ခဲ့သည်" ဟု သတ်မှတ်ခဲ့သည်။ သူမသည် "ဆီးလမ်းကြောင်းပိုးဝင်ခြင်းကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ရာတွင် အကြိမ်ကြိမ် ပျက်ကွက်မှုများ" ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော သွေးဆိပ်တက်ခြင်း (sepsis infection) ဖြင့် သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။
သူမသည် ဗီယက်နမ်တွင် ကြီးပြင်းခဲ့ပြီး ၂၀၁၀ ခုနှစ်ဝန်းကျင်တွင် ဩစတြေးလျသို့ ပြောင်းရွှေ့နေထိုင်ခဲ့သည်။ ဆေးရုံတက်နေစဉ်အတွင်း ဗီယက်နမ်စကားပြန်များသည် "အချို့အခြေအနေများတွင်" မရရှိနိုင်ခဲ့ကြောင်း စုံစမ်းစစ်ဆေးသူ၏ အစီရင်ခံစာတွင် ဖော်ပြထားသည်။
Australian Multicultural Health Collaborative ၏ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Priyanka Rai က "ဤကဲ့သို့သော ဇာတ်လမ်းထောင်ပေါင်းများစွာ" ကို သူမကြားဖူးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"တကယ်ကို စိတ်မကောင်းစရာ အခြေအနေမှာ Gia ဟာ နာကျင်နေကြောင်း ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ဖို့ ကြိုးစားခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီဆက်သွယ်ရေးမှာ အားနည်းချက်တစ်ခု ရှိနေခဲ့ပါတယ်" ဟု Rai က SBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကမ္ဘာကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး နောက်ဆုံးရသတင်းတွေကို သိရှိနိုင်ဖို့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်။ နေ့စဉ်သတင်းအချက်အလက်တွေနဲ့ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာချက်တွေကို သင့်အီးမေးလ်ထဲကို တိုက်ရိုက်အခမဲ့ရယူလိုက်ပါ။
စာရင်းသွင်းခြင်းဖြင့် သင်သည် SBS ၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမူဝါဒတို့ကို သဘောတူပြီး SBS မှ အီးမေးလ်သတင်းများကို လက်ခံရယူရန် သဘောတူပါသည်။
"သူမကို သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့တဲ့ သားဖွားဆရာမတစ်ဦးက အနံ့တစ်ခုခု မကောင်းတာကို သတိပြုမိခဲ့ပေမဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းကို တကယ်တမ်း ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားမယ့်အစား တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းမှုကြောင့်လို့ပဲ မှတ်ယူခဲ့ပါတယ်"။
ဘာသာပြန်နှင့် စကားပြန်ဝန်ဆောင်မှုများ (ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအပါအဝင်) အတွက် ရန်ပုံငွေ၊ ရရှိနိုင်မှုနှင့် ခွဲဝေချထားမှုဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များကို လူဦးရေနှင့် အိမ်ရာသန်းခေါင်စာရင်း (Census of Population and Housing) မှ ရရှိသော အချက်အလက်များအပေါ် အခြေခံကြောင်း Rai က ပြောကြားခဲ့သည်။
လာမည့် သန်းခေါင်စာရင်းကို ဩဂုတ်လ ၁၁ ရက်၊ အင်္ဂါနေ့တွင် ကောက်ယူမည်ဖြစ်သည်။ Australian Bureau of Statistics (ABS) သည် လူတစ်ဦး၏ ဘိုးဘွားစဉ်ဆက်၊ မွေးဖွားရာနိုင်ငံနှင့် အိမ်တွင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားမှလွဲ၍ အခြားဘာသာစကားကို အသုံးပြုခြင်းရှိမရှိ အချက်အလက်များကို ကောက်ယူမည်ဖြစ်သည်။
၂၀၂၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်း အချက်အလက်များအရ ဩစတြေးလျနိုင်ငံသား ၂၇.၆ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ပြည်ပတွင် မွေးဖွားခဲ့ကြပြီး ၄၈.၂ ရာခိုင်နှုန်းသော ဩစတြေးလျနိုင်ငံသားများတွင် ပြည်ပတွင် မွေးဖွားခဲ့သော မိဘတစ်ဦးရှိသည်။
Emily Walter သည် ABS ရှိ သန်းခေါင်စာရင်းဆိုင်ရာ အမျိုးသားပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူဖြစ်ပြီး "သန်းခေါင်စာရင်းက လူတစ်ဦးချင်းစီ သို့မဟုတ် အိမ်ထောင်စုအကြောင်း မေးခွန်းများစွာ မေးမြန်းသည်" ဟု ဝန်ခံခဲ့သည်။
သို့သော် Walter က SBS Hindi သို့ ပြောကြားရာတွင် ဤစစ်တမ်းသည် "လူတွေ ဘယ်သူတွေလဲ၊ သူတို့ရဲ့ ယဉ်ကျေးမှုနောက်ခံ၊ သူတို့ရဲ့ ကျန်းမာရေး၊ ပညာရေးနဲ့ အလုပ်အခြေအနေဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို နားလည်ဖို့" ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။
"ဒါတွေအားလုံးဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းရဲ့ လိုအပ်ချက်တွေကို နားလည်ဖို့အတွက် တကယ်ကို အရေးကြီးတဲ့ အချက်အလက်တွေပါပဲ။"
Abbas Raza Alvi သည် Indian Crescent Society of Australia ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သည်။ ၎င်းက SBS Hindi သို့ ပြောကြားရာတွင် သန်းခေါင်စာရင်းပုံစံသည် "အတော်လေး ရှုပ်ထွေးသည်" ဟု သူယုံကြည်ကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
၎င်းတွင် မေးခွန်း ၆၆ ခုအထိ ပါဝင်ပြီး "တစ်ခါတစ်ရံတွင် အချို့လူများ နားလည်ရန်ခက်ခဲသော အင်္ဂလိပ်စကားလုံးများ ပါဝင်သည်" ဟု Alvi က ပြောကြားခဲ့သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းနှင့်ပတ်သက်သော အွန်လိုင်းအချက်အလက်များကို ဘာသာစကား ၂၆ မျိုးဖြင့် ရရှိနိုင်သည်။ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားမှလွဲ၍ အခြားဘာသာစကားပြောဆိုသူများသည် ဘာသာစကား ၁၅၀ ကျော်ပြောဆိုနိုင်သော စကားပြန်များကို ရယူနိုင်သည့် အခမဲ့ ဘာသာပြန်နှင့် စကားပြန်ဝန်ဆောင်မှု (Translating and Interpreting Service) ကိုလည်း ဆက်သွယ်နိုင်သည်။
သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များကို ဘာသာစကားဝန်ဆောင်မှုများ၊ အခြေချနေထိုင်မှုအထောက်အပံ့များ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး၊ ကျောင်းအကျုံးဝင်နယ်မြေများ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် စီးပွားရေးဆိုင်ရာ ဆုံးဖြတ်ချက်များချမှတ်ရာတွင် အသုံးပြုသည်။ ၎င်းသည် အမျိုးမျိုးသော လူဦးရေနှင့် အဓိကလူဦးရေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၏ တည်နေရာများကိုလည်း မြေပုံဆွဲပြီး ခြေရာခံသည်။
ယခုနှစ်တွင် သန်းခေါင်စာရင်းတွင် လူတစ်ဦး၏ ကျား/မ ခွဲခြားသတ်မှတ်မှု (gender identity) နှင့် လိင်စိတ်တိမ်းညွတ်မှု (sexual orientation) ဆိုင်ရာ မေးခွန်းအသစ်နှစ်ခု (အသက် ၁၆ နှစ်နှင့်အထက် ဖြေဆိုသူများအတွက်) ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းကို ဩစတြေးလျရှိ LGBTQI+ လူဦးရေအတွက် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆုံးဖြတ်ရန် အသုံးပြုမည်ဖြစ်သည်။
SBS သည် သန်းခေါင်စာရင်းမှရရှိသော အချက်အလက်များကို အသုံးပြု၍ ၎င်း၏ အသံ၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် ရုပ်မြင်သံကြား ဝန်ဆောင်မှုများသည် နိုင်ငံ၏ ပြောင်းလဲနေသော လူဦးရေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ထင်ဟပ်စေရန် ဘာသာစကား ၆၀ ကျော်ဖြင့် ထုတ်လွှင့်ပြီး ထုတ်ဝေသည်။
သုတေသီများသည်လည်း သန်းခေါင်စာရင်းအချက်အလက်များကို အားကိုးကြသည်။ ၎င်းကို လူဦးရေဆိုင်ရာ အချက်အလက်များ၊ စီးပွားရေးလမ်းကြောင်းများနှင့် လူမှုရေးပြဿနာများအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ခေါင်းစဉ်များကို လေ့လာရန် အသုံးပြုသည်။
Federation of Ethnic Communities' Council of Australia ၏ ဥက္ကဋ္ဌ Peter Doukas က SBS News သို့ ပြောကြားရာတွင် "ဩစတြေးလျကို ဖွဲ့စည်းထားတဲ့အရာတွေနဲ့ပတ်သက်ပြီး တိကျတဲ့ လူဦးရေဆိုင်ရာ အချက်အလက်တွေကို ကျွန်တော်တို့ စုဆောင်းနိုင်ဖို့" သေချာစေဖို့ အရေးကြီးကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။
"အဲဒါမှာ အိမ်မှာပြောဆိုတဲ့ ဘာသာစကားအမျိုးအစားတွေနဲ့ ပိုမိုရှေးကျတဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းအချို့ရဲ့ ကျုံ့ဝင်မှုတွေလို ကိစ္စရပ်တွေ ပါဝင်ပါလိမ့်မယ်။"
သန်းခေါင်စာရင်း၏ မေးခွန်း ၁၇ တွင် လူတစ်ဦး မည်သည့်နေရာတွင် မွေးဖွားခဲ့သည်ကို မေးမြန်းသည်။
သန်းခေါင်စာရင်းပုံစံတွင် ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံများမှာ ဩစတြေးလျ၊ အင်္ဂလန်၊ အိန္ဒိယ၊ နယူးဇီလန်၊ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဗီယက်နမ်နှင့် တောင်အာဖရိကတို့ ပါဝင်သည်။ အကယ်၍ လူတစ်ဦးသည် အခြားနိုင်ငံတွင် မွေးဖွားပါက ၎င်းကို 'အခြား' (Other) ကဏ္ဍတွင် ဖော်ပြနိုင်သည်။
ABS ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက SBS Chinese သို့ ပြောကြားရာတွင် "ဖော်ပြထားသော နိုင်ငံများသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ် သန်းခေါင်စာရင်းတွင် အများဆုံး အစီရင်ခံတင်ပြခဲ့သော မွေးဖွားရာနိုင်ငံများဖြစ်သည်" ဟု ဆိုသည်။
၂၀၂၅ ခုနှစ် ABS အချက်အလက်များအရ ဩစတြေးလျရှိ လူပေါင်း ၇၃၂,၀၀၀ ခန့်သည် တရုတ်နိုင်ငံတွင် မွေးဖွားခဲ့ကြသည်။ ၎င်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် စာရင်းအင်းများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၃၂,၀၀၀ တိုးလာခြင်းဖြစ်သည်။
သို့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံကို သီးခြားတုံ့ပြန်မှုအမျိုးအစားအဖြစ် ဖော်ပြမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်။
"၎င်းသည် လူများကို 'အခြား (ဖော်ပြပါ)' (Other (specify)) အကွက်တွင် တရုတ်၊ ဟောင်ကောင်၊ မကာအို သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်ဟု ရေးထည့်ရန် အားပေးခြင်းဖြစ်သည်"။
အင်္ဂလိပ်စာ ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ မေးခွန်းတစ်ခုကို သန်းခေါင်စာရင်းတွင် ထည့်သွင်းသင့်သည်ဟု သူမယုံကြည်ကြောင်း Rai က ပြောကြားခဲ့သည်။
"ကျွန်တော်တို့ဟာ မွေးဖွားရာနိုင်ငံတင်မကဘဲ အင်္ဂလိပ်စာ ကျွမ်းကျင်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ ပိုမိုတိကျတဲ့ အချက်အလက်တွေ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံး ယဉ်ကျေးမှု (multiculturalism) ဆိုတာ ဘာကိုဆိုလိုတယ်ဆိုတာကို သတ်မှတ်ရာမှာ အရေးကြီးတဲ့ တိုင်းတာမှုတစ်ခုပါပဲ။"
"ကျန်းမာရေးစနစ်တွေမှာ ကျွန်တော်တို့မှာ အချက်အလက်တွေ ရှိပါတယ်။ ဥပမာအားဖြင့် Western Sydney မှာ ပြည်ပမှာ မွေးဖွားခဲ့တဲ့ လူဦးရေ အများအပြား ရှိပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့ အင်္ဂလိပ်စာ ကျွမ်းကျင်မှုအဆင့် ဘယ်လောက်ရှိတယ်ဆိုတာကိုတော့ ကျွန်တော်တို့ မသိရပါဘူး။"
၎င်းသည် ဆေးရုံစကားပြန်များအပါအဝင် ဝန်ဆောင်မှုများအတွက် ရန်ပုံငွေကို ထိခိုက်စေသည်ဟု သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။
"သင်ပြောတာကို ဘယ်သူမှ နားမလည်ဘူးလို့ ခံစားရပြီး သင့်စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကို ပယ်ချခံရတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေဟာ ဘာသာစကားမျိုးစုံသုံး လူ့အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ ကြိုတင်ကာကွယ်ရေး ကျန်းမာရေးနဲ့ မပတ်သက်ကြဘူး၊ နောက်ကျမှ ရောက်လာတဲ့အတွက် မကြာခဏ ပိုဆိုးတဲ့ ရလဒ်တွေ ရရှိတတ်တယ်ဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သိထားပြီးဖြစ်တဲ့ လက်ရှိပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။"
"ဘာကြောင့်လဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ မြင်နိုင်ပါတယ်။ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ စောင့်ရှောက်မှုရယူဖို့က အရမ်းခက်ခဲလို့ပါပဲ။"
SBS News မှ နောက်ဆုံးရသတင်းများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ အက်ပ်ကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းလွှာကို စာရင်းသွင်းပါ။
မူရင်းတွင် ဖတ်ရန်— SBS News
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် အမှားတွေ့လား? tips@myanoz.com သို့ ပေးပို့ပါ