မြန်မာသတင်းအရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနေမှု၏ အရိပ်မည်းအောက်တွင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို သံတမ...
အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အရှေ့အလယ်ပိုင်းတိုက်ပွဲများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို သံတမန်ရေးရာဘောင်အတွင်း ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရေးအပေါ် နက်ရှိုင်းစွာ သဘောကွဲလွဲမှုများကြားမှပင် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ မနီလာမြို့၌ အင်္ဂါနေ့တွင် စတင်စုဝေးကြမည်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ရုရှားတို့မှ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များလည်း ပါဝင်မည့် ရက်ပေါင်းများစွာကြာ အစည်းအဝေးများတွင် ၂၀၂၁ ခုနှစ် စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက်ပိုင်း တရားဝင်ဖယ်ထုတ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးမှုများက တင်းမာမှုများကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။ ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ်က အာဆီယံ၏ ရပ်တန့်နေသော အချက်ငါးချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံချက်ကို ပြန်လည်ညှိနှိုင်းရန် တောင်းဆိုခဲ့ပြီး မြန်မာဒုက္ခသည်များ လက်ခံထားသည့် ထိုင်းနိုင်ငံက မြန်မာကို အာဆီယံဘောင်အတွင်း အပြည့်အဝ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် ဦးဆောင်တွန်းအားပေးနေသည်။ သို့သော် မလေးရှားကဲ့သို့သော အခြားအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများကမူ ဖိနှိပ်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသရွေ့ အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများကို ဆန့်ကျင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း မေလတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး မြန်မာအာဏာပိုင်များနှင့်သာမက အခြားပါဝင်ပတ်သက်သူများနှင့်ပါ ဆက်လက်ထိတွေ့ဆက်ဆံရန် ဖိလစ်ပိုင်က တိုက်တွန်းသည်။ ထို့အပြင် အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို၊ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး လာဗရော့နှင့် တရုတ်ထိပ်တန်းသံတမန် ဝမ်ယီတို့လည်း တက်ရောက်မည်ဖြစ်ရာ ဒေသတွင်း စွမ်းအင်လုံခြုံရေးနှင့် အငြင်းပွားနေသော တောင်တရုတ်ပင်လယ်ကိစ္စများလည်း အစည်းအဝေးအစီအစဉ်တွင် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။
Myanmar Now·ရေးသား / By kyawlin··AI ဘာသာပြန် · အယ်ဒီတာ စစ်ဆေးပြီး
ကြည့်ရှုမှု 6 ခု
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် အရှေ့အလယ်ပိုင်း၌ တိုက်ပွဲများ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားနေမှု၏ အရိပ်မည်းအောက်တွင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံကို သံတမန်ရေးရာဘောင်အတွင်း ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရေးနှင့် ပတ်သက်၍ နက်ရှိုင်းစွာ သဘောကွဲလွဲမှုများကြားမှပင် အရှေ့တောင်အာရှ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် အင်္ဂါနေ့တွင် ဖိလစ်ပိုင်၌ စုဝေးကြမည်ဖြစ်သည်။
အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင်း (အာဆီယံ) ဝန်ကြီးများသည် မနီလာမြို့တွင် ရက်ပေါင်းများစွာ အစည်းအဝေးများ ကျင်းပကြမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဂျပန်၊ ရုရှားနှင့် အခြားနိုင်ငံများစွာမှ ၎င်းတို့၏ လုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်များလည်း ပူးပေါင်းပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။
သို့သော် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် စစ်အစိုးရက အာဏာသိမ်းပြီး သွေးထွက်သံယို ပြည်တွင်းစစ်ကို ဖြစ်ပွားစေခဲ့သည့်နောက်ပိုင်း ထိုသို့သော ထိပ်သီးအစည်းအဝေးများမှ တရားဝင် ဖယ်ထုတ်ခံထားရသည့် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံဖြစ်သော မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများက တင်းမာမှုများကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။
မေလတွင် အာဆီယံခေါင်းဆောင်များသည် စီဘူးမြို့၌ စိတ်ခံစားမှုပြင်းထန်သည့် အစည်းအဝေးတစ်ခုမှ ထွက်ပေါ်လာခဲ့ပြီး ထိုအစည်းအဝေးအပြီးတွင် ဖိလစ်ပိုင်သမ္မတ ဖာဒီနန် မားကို့စ်က မြန်မာ့ပြည်တွင်းစစ်ကို အဆုံးသတ်ရန်အတွက် အာဆီယံ၏ ရပ်တန့်နေသော အချက်ငါးချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံချက်ကို "ပြန်လည်ညှိနှိုင်းပြင်ဆင်ရန်" တောင်းဆိုခဲ့သည်။
“အရေးကြီးသည်မှာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ရှိနေခြင်း... မြန်မာအာဏာပိုင်များနှင့်သာမက အခြားမြန်မာ့အရေး ပါဝင်ပတ်သက်သူများနှင့်ပါ ဆက်လက်ထိတွေ့ဆက်ဆံနေခြင်းပင်ဖြစ်သည်” ဟု ဖိလစ်ပိုင်၏ အာဆီယံပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒိုမီနစ် အင်ပီရီယယ်လ်က တနင်္လာနေ့တွင် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး မြန်မာဒုက္ခသည် သန်းပေါင်းများစွာကို လက်ခံထားသည့် ထိုင်းနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံကို အာဆီယံဘောင်အတွင်း အပြည့်အဝ ပြန်လည်ပေါင်းစည်းရေးအတွက် တွန်းအားပေးမှုတွင် ဦးဆောင်ခဲ့သည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး စီဟာစက် ဖူအန်ကက်ကီအို (Sihasak Phuangketkeow) က AFP သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့သည်မှာ ခေါင်းဆောင် မင်းအောင်လှိုင်သည် သြဂုတ်လတွင် လာရောက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထိုသတင်းသည် ဘန်ကောက်မြို့၌ မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးနှင့် အာဆီယံလုပ်ဖော်ကိုင်ဖက်အချို့ကို စုစည်းပေးသည့် အစည်းအဝေးတစ်ခု ကျင်းပပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။
“မြန်မာနိုင်ငံကို အာဆီယံဘောင်အတွင်း ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ခြင်းက အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်” ဟု စီဟာစက်က ပြောကြားခဲ့သည်။
“ငါးနှစ်ကြာပြီးနောက် ကျွန်ုပ်တို့ ဆွေးနွေးရန်၊ နားထောင်ရန်နှင့် ၎င်းတို့ ရှင်းပြရန် လိုအပ်သည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်သည်” ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
သို့သော် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင် အခြားနိုင်ငံများကမူ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ဖြစ်ခဲ့သော ရပ်တန့်နေသည့် အချက်ငါးချက်ပါ ငြိမ်းချမ်းရေးစီမံချက်တွင် တိုးတက်မှုမရှိခြင်းကို ဝမ်းနည်းပူဆွေးစွာ ပြောဆိုခဲ့ကြသည်။
မလေးရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မိုဟာမက် ဟာဆန် (Mohamad Hasan) က မေလတွင် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့သည်မှာ “ဖိနှိပ်မှုများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသရွေ့” ၎င်း၏နိုင်ငံသည် အဆင့်မြင့်ဆွေးနွေးပွဲများကို ဆက်လက်ဆန့်ကျင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကို ရူဘီယို (Marco Rubio) သည် အင်္ဂါနေ့နံနက်တွင် မနီလာမြို့သို့ ဆိုက်ရောက်ရန် စီစဉ်ထားပြီး အီရန်နှင့် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားလာသည့် စစ်ပွဲက ရိုးရာအမေရိကန်မဟာမိတ်များကို စီးပွားရေးဖိအားအောက်သို့ ရောက်ရှိစေနေချိန်လည်း ဖြစ်သည်။
သွင်းကုန်အပေါ် မှီခိုနေရသည့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသည် မတ်လတွင် အမျိုးသားစွမ်းအင်အရေးပေါ်အခြေအနေ ကြေညာခဲ့ပြီး လောင်စာဆီအတွက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ကွန်ရက်ကို ရှာဖွေရန် တွန်းအားပေးခံခဲ့ရရာ ရုရှားနိုင်ငံမှ ရေနံဝယ်ယူမှုများလည်း ပါဝင်သည်။ ရုရှားနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆာဂေး လာဗရော့ (Sergei Lavrov) လည်း အင်္ဂါနေ့တွင် ရောက်ရှိလာမည်ဖြစ်သည်။
တနင်္လာနေ့တွင် ဝါရှင်တန်မှ မထွက်ခွာမီ ရူဘီယိုက လာဗရော့နှင့် တရုတ်၏ ထိပ်တန်းသံတမန် ဝမ်ယီ (Wang Yi) နှစ်ဦးစလုံးနှင့် ဘေးထွက်အစည်းအဝေးများ ပြုလုပ်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်းရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဝမ်ယီ တက်ရောက်မည်ကို တရုတ်က တနင်္လာနေ့တွင်မှ တရားဝင် အတည်ပြုခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
ဝမ်ယီနှင့် တွေ့ဆုံမှုသည် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့် (Donald Trump) က တရုတ်သည် အမေရိကန်ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ဝင်ရောက်စွက်ဖက်သည်ဟု စွပ်စွဲပြီး ရက်အနည်းငယ်အကြာတွင် ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်သည်။
ယခုအပတ်တွင် ဒေသတွင်း စွမ်းအင်လုံခြုံရေးအတွက် ကြိုးပမ်းမှုအသစ်များလည်း ရှိလာမည်ဟု မျှော်လင့်ရပြီး အာဆီယံ၏ ရေနံလုံခြုံရေး လောင်စာဆီခွဲဝေမှု အစီအစဉ်ဆိုင်ရာ မူဘောင်သဘောတူညီချက်ကို အတည်ပြုရန် ဆက်လက်တွန်းအားပေးမှုများလည်း ပါဝင်သည်။
မေလတွင် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများက အာဆီယံလျှပ်စစ်ဓာတ်အားကွန်ရက် (ASEAN Power Grid) အတွက် တွန်းအားပေးမှုကို သဘောတူလက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး ၎င်းသည် နိုင်ငံအချင်းချင်း လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ရောင်းဝယ်ဖောက်ကားနိုင်ရန်အတွက် အမျိုးသားလျှပ်စစ်ကွန်ရက်များကို ချိတ်ဆက်ရန် ရည်ရွယ်သည်။
ရူဘီယိုသည် ဖိလစ်ပိုင်နှင့် အမေရိကန်၏ ပိုမိုခိုင်မာလာသော မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေဖြင့် သမ္မတ မားကို့စ်နှင့် တွေ့ဆုံမည်ဖြစ်ပြီး အငြင်းပွားနေသော တောင်တရုတ်ပင်လယ်ကိစ္စသည် အစည်းအဝေးအစီအစဉ်တွင် သေချာပေါက် ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။
တရုတ်နှင့် ဖိလစ်ပိုင်သင်္ဘောများသည် အရေးပါသော ရေ
မူရင်းတွင် ဖတ်ရန်— Myanmar Now
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် အမှားတွေ့လား? tips@myanoz.com သို့ ပေးပို့ပါ
