အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်က အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘန်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုအား အမေရိကန်တွင် ဖမ်းဆီးခံရ...

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်လ် ထရန့်က အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ် ဘန်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုအား အမေရိကန်တွင် ဖမ်းဆီးခံရမည် မဟုတ်ကြောင်း စိတ်ချယုံကြည်မှု ပေးခဲ့သည်။ ယင်းသို့ အာမခံခဲ့ခြင်းမှာ နယူးယောက်မြို့တော်ဝန် ဇိုရန် မမ်ဒါနီက ထိုသို့ ဆောင်ရွက်ရန် နည်းလမ်းများကို စဉ်းစားနေကြောင်း ပြောကြားပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံး (ICC) က ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် နက်တန်ယာဟုအား ဖမ်းဝရမ်း ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး ၎င်းအား ငတ်မွတ်ခေါင်းပါးမှုကို စစ်ပွဲနည်းလမ်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်းနှင့် ဂါဇာရှိ အရပ်သားများအား တမင်တကာ ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် စွပ်စွဲခဲ့သည်။ အစ္စရေးက စစ်ရာဇဝတ်မှု စွပ်စွဲချက်များကို ငြင်းဆိုထားသည်။ မမ်ဒါနီက နယူးယောက်တိုင်းမ် သတင်းစာသို့ ပြောကြားရာတွင် ၎င်း၏မြို့တော် ဥပဒေရေးရာဌာနသည် နက်တန်ယာဟုအား ဖမ်းဆီးရန် ဥပဒေကြောင်းအရ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် နည်းလမ်းများကို တက်ကြွစွာ စဉ်းစားနေကြောင်း၊ အစ္စရေးခေါင်းဆောင်သည် စက်တင်ဘာလတွင် ကုလသမဂ္ဂ အထွေထွေညီလာခံအတွက် နယူးယောက်သို့ ရောက်ရှိလာပါက ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဝန်ကြီးချုပ် နက်တန်ယာဟုဟာ ဟိဂ်ကို ရောက်ရှိသင့်တယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်။ သူဟာ နိုင်ငံတကာ ရာဇဝတ်မှုခုံရုံးက စွဲချက်တင်ထားတဲ့ စစ်ရာဇဝတ်ကောင်တစ်ဦးပါ" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ "ကျွန်တော်တို့ ဒီနယူးယောက်မြို့မှာ ရှိတဲ့ ဥပဒေတွေကို လိုက်နာမယ်လို့လည်း ကျွန်တော် ပြောခဲ့ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ကျွန်တော်တို့မြို့ကို အုပ်ချုပ်တဲ့ ခေါင်းဆောင်တစ်ဦးအနေနဲ့ ဥပဒေကို လိုက်နာဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်လို့ပါ" ဟုလည်း ၎င်းက ဆိုသည်။ သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကမ္ဘာကြီးနှင့်ပတ်သက်၍ နောက်ဆုံးရသတင်းများကို သိရှိနိုင်ရန် သင်၏ ယုံကြည်စိတ်ချရသော သတင်းရင်းမြစ်။ နေ့စဉ်အခမဲ့ သတင်းအချက်အလက်များနှင့် သုံးသပ်ချက်များကို သင့်အီးမေးလ်အကောင့်သို့ တိုက်ရိုက်ရယူပါ။ စာရင်းသွင်းခြင်းဖြင့် သင်သည် SBS ၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမူဝါဒ၊ SBS မှ အီးမေးလ်သတင်းများ လက်ခံရရှိခြင်းအပါအဝင် အားလုံးကို သဘောတူပါသည်။ ၎င်းက ICC ဖမ်းဝရမ်းကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် လက်ရှိဥပဒေများကို အသုံးပြုမည်ဖြစ်ပြီး အသစ်များ ဖန်တီးမည်မဟုတ်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ "နယူးယောက်မြို့မှာ ဥပဒေက ကျွန်တော့်ကို လုပ်ဆောင်ခွင့်ပြုတဲ့ မည်သည့်အရာမဆို၊ အဲဒါကို ကျွန်တော်တို့ လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီရည်ရွယ်ချက်အတွက် ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်ဥပဒေတွေကို ရေးဆွဲမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ၎င်းက ပြောသည်။ အင်္ဂါနေ့တွင် ထရန့်က အစ္စရေးဝန်ကြီးချုပ်အား အမေရိကန်တွင် ဖမ်းဆီးမည်မဟုတ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သော်လည်း မမ်ဒါနီ၏ မှတ်ချက်များကို တိုက်ရိုက်ဖြေရှင်းခြင်းမရှိခဲ့ပေ။ "ဘန်ဂျမင် နက်တန်ယာဟုဟာ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ရှိနေစဉ်အတွင်း မည်သည့်နည်းနှင့်မျှ၊ မည်သည့်ပုံစံနှင့်မျှ ဖမ်းဆီးခံရမှာ မဟုတ်ပါဘူး" ဟု ၎င်းက ၎င်း၏ Truth Social ပလက်ဖောင်းတွင် ရေးသားခဲ့ပြီး နက်တန်ယာဟုသည် အမေရိကန်၏ အီရန်အပေါ် စစ်ပွဲတွင် ကူညီနေကြောင်း ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ "ဖမ်းဆီးခံရသင့်တဲ့ တစ်ဦးတည်းသောသူတွေကတော့ အီရန်ကို ဒီမကြုံစဖူး သေဆုံးမှုနဲ့ ဖျက်ဆီးမှု လှိုင်းလုံးကြီးထဲကို ဦးဆောင်ခဲ့တဲ့သူတွေပါပဲ" ဟု ၎င်းက ဆိုသည်။ နက်တန်ယာဟု၏ ရုံးက မမ်ဒါနီ၏ မှတ်ချက်များကို ယခင်က တုံ့ပြန်ခဲ့ပြီး ဖမ်းဝရမ်းကို "အယောင်ဆောင်" ဟု ဖော်ပြခဲ့ကာ ICC ရှေ့နေ ကာရင်မ် ခန်း၏ လုပ်ရပ်များကို "ရာဇဝတ်မှုမြောက်သည်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ ခန်းသည် ၎င်းငြင်းဆိုထားသည့် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ မလျော်ကန်ပြုမူမှု စွပ်စွဲချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ "ICC ဟာ အမေရိကန် သို့မဟုတ် အစ္စရေးတို့အပေါ် စီရင်ပိုင်ခွင့်မရှိတဲ့ ကန်ဂရူးတရားရုံးတစ်ခုပါ" ဟု အဆိုပါရုံးက ရေးသားခဲ့သည်။ "မမ်ဒါနီဟာ သူ့ရဲ့ မိုက်မဲမှုတွေကနေ ပြည်သူ့အာရုံကို လွှဲပြောင်းဖို့နဲ့ ဂျူးနိုင်ငံတော်ရဲ့ ခေါင်းဆောင်၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ တစ်ခုတည်းသော ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံကို တိုက်ခိုက်ဖို့ စိတ်ဝင်စားပုံရပါတယ်" ဟုလည်း ရေးသားထားသည်။ မမ်ဒါနီသည် အမေရိကန် နိုင်ငံရေးသမားများ၏ တိုက်ခိုက်ခြင်းကိုလည်း ခံခဲ့ရသည်။ ယင်းတို့အနက် ပင်ဆယ်ဗေးနီးယားပြည်နယ်မှ ဒီမိုကရက်အထက်လွှတ်တော်အမတ် ဂျွန် ဖက်တာမန်က မြို့တော်ဝန်တွင် နက်တန်ယာဟုကို ဖမ်းဆီးရန် "နည်းလမ်းမရှိ" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်သည် ခုံရုံး၏ အစိတ်အပိုင်းမဟုတ်ကြောင်း အစ္စရေးခေါင်းဆောင်၏ အခိုင်အမာပြောဆိုချက်ကို ထပ်လောင်းပြောကြားခဲ့သည်။ အောက်လွှတ်တော် ရီပတ်ဘလစ်ကန် ကွန်ဖရင့်ကလည်း နက်တန်ယာဟုကို ထောက်ခံကြောင်း ကြေညာချက် ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး "မမ်ဒါနီဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အရင်းနှီးဆုံး မဟာမိတ်တွေထဲက တစ်ဦးရဲ့ ခေါင်းဆောင်ကို ဖမ်းဆီးဖို့ ခြိမ်းခြောက်နေပါတယ်။ သူဟာ ဒေသတွင်း ဥပဒေစိုးမိုးရေးကို နိုင်ငံရေးအမြတ်ထုတ်ခြင်းနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒကို ဝင်ရောက်စွက်ဖက်ခြင်းတွေကို ရပ်တန့်သင့်ပြီး နယူးယောက်မြို့မှာ မြင့်တက်လာတဲ့ အိမ်ငှားခနဲ့ အိမ်ရာဈေးနှုန်းတွေ၊ ဂျူးဆန့်ကျင်ရေးဝါဒတို့အပေါ် အာရုံစိုက်သင့်ပါတယ်" ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့သည် ၂၀၀၂ ခုနှစ်တွင် ခုံရုံးကို တည်ထောင်ခဲ့သည့် ရောမဥပဒေ (Rome Statute) ၏ နိုင်ငံအဖွဲ့ဝင်များ မဟုတ်ကြပေ။ ဩစတြေးလျနှင့် အခြားနိုင်ငံ ၁၀၀ ကျော်တို့နှင့် မတူညီပေ။ ICC တွင် လူမျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု၊ လူသားမျိုးနွယ်အပေါ် ကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် စစ်ရာဇဝတ်မှုများကို တရားစွဲဆိုရန် နိုင်ငံတကာ စီရင်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက ယခင်က SBS News သို့ ပြောကြားရာတွင် နက်တန်ယာဟုသည် ICC အဖွဲ့ဝင် ၁၂၄ နိုင်ငံထဲမှ မည်သည့်နိုင်ငံသို့မှ ခရီးမသွားသရွေ့ ဖမ်းဆီးခံရဖွယ် လုံးဝမရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဩစတြေးလျက ဖမ်းဝရမ်းကို လိုက်နာမည်ဟုတ်၊ မဟုတ် ခိုင်မာသော အရိပ်အယောင် မပြသသေးသော်လည်း နယ်သာလန်ကဲ့သို့သော အချို့နိုင်ငံများကမူ ၎င်းသည် ဟော်လန်သို့ ခြေချပါက ဖမ်းဆီးခံရမည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။ အမေရိကန်သည် ရောမဥပဒေကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သော်လည်း အမေရိကန် စစ်သားများနှင့် အရာရှိများကို တရားစွဲဆိုခံရနိုင်ခြေရှိသည်ဟူသော စိုးရိမ်မှုများကြောင့် တရားဝင် အတည်ပြုခြင်း မရှိခဲ့ပါ။ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ထရန့်က ခန်းနှင့် ခုံရုံးမှ တရားသူကြီး ရှစ်ဦးတို့အပေါ် ငွေကြေးကန့်သတ်ချက်များနှင့် ခရီးသွားလာခွင့် ပိတ်ပင်မှုများအပါအဝင် ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများ ချမှတ်ခဲ့သည်။ ၎င်းက နက်တန်ယာဟုနှင့် ၎င်း၏ ယခင်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ယိုအဗ် ဂါလန့်တို့အပေါ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည့် ဖမ်းဝရမ်းများသည် "အန္တရာယ်ရှိသော ရှေ့ပြေးနမူနာတစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့ပြီး အမေရိကန်စစ်သားများကို "နှောင့်ယှက်မှု၊ အနိုင်ကျင့်မှုနှင့် ဖမ်းဆီးခံရနိုင်ခြေတို့နှင့် ထိတွေ့စေခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ဖြစ်စေခဲ့သည်" ဟု ဆိုသည်။ ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ထရန့်အစိုးရအဖွဲ့သည် နိုင်ငံခြားခေါင်းဆောင်များကို တိုက်ရိုက်စည်းရုံးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံခြားတိုင်းပြည်များအား ICC မှ နုတ်ထွက်ရန် တိုက်တွန်းခြင်းနှင့် "အမေရိကန်အကူအညီကို အားကိုးနေချိန်တွင် ICC ၏ မှားယွင်းသော အခွင့်အာဏာကို ငြင်းပယ်ရန် ငြင်းဆန်သည့် နိုင်ငံများကို ပိုမိုစိစစ်ခြင်း" တို့မှတစ်ဆင့် ခုံရုံးကို ဖျက်သိမ်းရန် လှုပ်ရှားမှုတစ်ခု စတင်ခဲ့သည်။ ကာနီဂီ နိုင်ငံတကာ ငြိမ်းချမ်းရေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (Carnegie Endowment for International Peace) အရ ယင်းထူးခြားသော လုပ်ရပ်သည် အမေရိကန်၏ "လက်ရှိ ဘက်ပေါင်းစုံဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို ဖျက်ဆီးရန် ပထမဆုံး အမှန်တကယ် ကြိုးပမ်းမှု" ဖြစ်သည်။ "ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် ICC ကို ဖျက်သိမ်းဖို့ အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ လှုပ်ရှားမှုဟာ စစ်မှန်တဲ့ ဖျက်ဆီးရေး လှုပ်ရှားမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာ့အခြားနိုင်ငံတွေအပေါ် အမေရိကန်ရဲ့ ဆန္ဒကို အတင်းအကျပ် ချမှတ်ဖို့ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုပါ" ဟု အကြီးတန်းပညာရှင် စတူးဝပ် ပက်ထရစ်က မကြာသေးမီက အကျဉ်းချုပ်တင်ပြချက်တွင် ရေးသားခဲ့သည်။ SBS News မှ နောက်ဆုံးရသတင်းများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ အက်ပ်ကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းလွှာကို စာရင်းသွင်းပါ။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇူလိုင်လ ၂၁ ရက်၊ နံနက် ၁၁:၁၂ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ဤအရာကို မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများနှင့် မျှဝေပါ။