အရှေ့အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်တို့ရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုမျ...

အရှေ့အာရှ၊ အရှေ့တောင်အာရှ၊ ဩစတြေးလျနှင့် နယူးဇီလန်တို့ရှိ နိုင်ငံဖြတ်ကျော် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၏ သားကောင်များသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၄.၁ ဘီလီယံအထိ ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း ကုလသမဂ္ဂအစီရင်ခံစာတစ်စောင်က အင်္ဂါနေ့တွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး ခန့်မှန်းခြေ ဆုံးရှုံးမှုများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှ အနည်းဆုံး သုံးဆတိုးလာခဲ့သည်။ အရှေ့တောင်အာရှ၊ အထူးသဖြင့် မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့သည် အချစ်ဇာတ်လမ်းအတုများနှင့် ကရစ်ပ်တိုငွေကြေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အစီအစဉ်များကို လုပ်ကိုင်နေသည့် ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများအတွက် ဒေသတွင်း ဗဟိုချက်အဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး ထိုအစီအစဉ်များတွင် လိမ်လည်သူများ (အချို့မှာ ဆန္ဒအလျောက်၊ အချို့မှာ လူကုန်ကူးခံရသူများ) သည် ခံတပ်ကဲ့သို့ အဆောက်အအုံများတွင် မကြာခဏ လုပ်ကိုင်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ အင်တာနက်အသုံးပြုသူများကို လိမ်လည်ကြသည်။ ကုလသမဂ္ဂ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာရုံး (UNODC) ၏ အစီရင်ခံစာအသစ်အရ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများ၊ အများစုမှာ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု လိမ်လည်မှုများမှ ဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ထားသော ဒေသများတစ်လျှောက် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က သားကောင်များအား ခန့်မှန်းခြေ ဒေါ်လာ ၈၈.၃ ဘီလီယံမှ ၁၁၄.၁ ဘီလီယံအထိ ကုန်ကျစေခဲ့သည်။ စုစုပေါင်း ဆုံးရှုံးမှုများသည် ၂၀၂၃ ခုနှစ်တွင် ဆုံးရှုံးခဲ့သည်ဟု ခန့်မှန်းရသော ဒေါ်လာ ၁၈ ဘီလီယံမှ ၃၇ ဘီလီယံထက် များစွာ ကျော်လွန်နေပြီး ၎င်းသည် "ဤရာဇဝတ်စီးပွားရေး၏ သိသိသာသာ တိုးချဲ့လာမှုကို" ထင်ဟပ်ပြနေသည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ တရုတ်၊ တောင်ကိုရီးယားနှင့် ထိုင်ဝမ်တို့သည် ပြီးခဲ့သည့် နှစ်နှစ်အတွင်း ဒေသတွင်း လိမ်လည်မှုများမှ အကြီးဆုံး ဆုံးရှုံးမှုများကို အစီရင်ခံခဲ့ပြီး တစ်နိုင်ငံလျှင် ဒေါ်လာဘီလီယံပေါင်းများစွာ ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်ဟု အစီရင်ခံစာက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းသည် မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း အရှေ့တောင်အာရှတွင် အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ကြီးထွားလာခဲ့ပြီး စနစ်တကျ ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများသည် အစပိုင်းတွင် တရုတ်စကားပြောသူများကို အဓိက ပစ်မှတ်ထားခဲ့ပြီး နောက်ပိုင်းတွင် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းနယ်ပယ်ကို ချဲ့ထွင်ကာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ သားကောင်များကို ပစ်မှတ်ထားခဲ့သည်။ ၎င်းတို့သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှ လိမ်လည်သူများကိုလည်း စုဆောင်းပြီး လူကုန်ကူးကြပြီး မဲခေါင်ဒေသတစ်လျှောက်ရှိ လိမ်လည်မှုစခန်းများတွင် အနည်းဆုံး နိုင်ငံနှင့် နယ်မြေ ၈၀ မှ လူပုဂ္ဂိုလ်များကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဖော်ပြသည်။ AI-စွမ်းအင်သုံး ဘာသာပြန်ကိရိယာများသည် ပရိသတ်အသစ်များထံ ရောက်ရှိရန် ပိုမိုလွယ်ကူစေခဲ့သော်လည်း ဝန်ထမ်းစုဆောင်းသူများသည် ဂျာမန်၊ ပိုလန်၊ ဒတ်ခ်ျ၊ စပိန်၊ အီတလီ၊ ပြင်သစ်၊ ဆွီဒင်နှင့် နော်ဝေဘာသာစကားများအပြင် အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားပြောဆိုနိုင်သည့် ဝန်ထမ်းများအတွက် ကြော်ငြာများကို ဆက်လက်တင်နေဆဲဖြစ်ကြောင်း အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ လိမ်လည်မှုစခန်းများကို အာဏာပိုင်များက ဝင်ရောက်စီးနင်းသည့်အခါ ထိုနေရာတွင် အလုပ်လုပ်သော နိုင်ငံခြားသားအချို့သည် ၎င်းတို့၏ အသစ်ရရှိသော ကျွမ်းကျင်မှုများကို မိမိတို့နိုင်ငံသို့ ပြန်လည်ယူဆောင်သွားကြသည်။ အမေရိကန်၊ ဗြိတိန်နှင့် တရုတ်အပါအဝင် နိုင်ငံများစွာ၏ ဖိအားပေးမှုအောက်တွင် ဒေသတွင်း အာဏာပိုင်များက တရားမဝင်လုပ်ငန်းကို နှိမ်နင်းနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဝါရှင်တန်နှင့် လန်ဒန်တို့က လူကုန်ကူးမှုဖြင့် လှုံ့ဆော်ထားသော ကျယ်ပြန့်သည့် ဆိုက်ဘာလိမ်လည်မှုများကို လုပ်ကိုင်သည်ဟု စွပ်စွဲခံရသည့် ကုမ္ပဏီများနှင့် လူပုဂ္ဂိုလ်များကို ပိတ်ဆို့အရေးယူပြီးနောက် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က ကမ္ဘောဒီးယားမှ တရုတ်နိုင်ငံသို့ လိမ်လည်မှုကွန်ရက်ခေါင်းဆောင်ဟု သံသယရှိသူ အများအပြားကို ပြန်လည်လွှဲပြောင်းပေးခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာရေးသားသူများက ခေါင်းဆောင်များကို ဖမ်းဆီးထားသော်လည်း လုပ်ငန်းများစွာ ဆက်လက်လည်ပတ်နေကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး ဝင်ရောက်စီးနင်းခံရသည့် စခန်းများမှ လွတ်မြောက်လာသူအချို့သည် ၎င်းတို့၏ ကျွမ်းကျင်မှုများကို အခြားနေရာများသို့ ယူဆောင်သွားကြသည်ဟု ဆိုသည်။ "သားကောင်များနှင့် အဖွဲ့ထဲတွင် ၎င်းတို့၏ ရှိနေခြင်းကို အသုံးပြု၍ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှုများကို ရယူကာ ရောင်းချနိုင်မည့်သူများကြားတွင် ခွဲခြားရန် အမြဲတမ်း ခက်ခဲနေသည်" ဟု UNODC ဒေသဆိုင်ရာ ကိုယ်စားလှယ် Delphine Schantz က ပြောကြားခဲ့သည်။ "၎င်းတို့သည် ၎င်းတို့၏ မူရင်းနိုင်ငံများသို့ ပြန်သွားပြီး လက်ရှိရှိနေသော ရာဇဝတ်ကွန်ရက်အချို့နှင့် ချိတ်ဆက်နေကြသည်" ဟု သူမက သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲတွင် ပြောကြားခဲ့ပြီး အာဖရိကနှင့် ဥရောပ၊ အထူးသဖြင့် ဘော်လကန်ဒေသတို့တွင်လည်း ဤကဲ့သို့ ဖြစ်ပျက်နေကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ လိမ်လည်မှုစခန်းများသည် အရှေ့တောင်အာရှရှိ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ ဂေဟစနစ်၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းမျှသာ ဖြစ်ပြီး ၎င်းသည် ပြီးခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်ဟု UNODC က ပြောကြားခဲ့သည်။ ၎င်းတွင် တရားမဝင် မူးယစ်ဆေးဝါး ကုန်သွယ်မှု (အများစုမှာ မက်သာအမ်ဖက်တမင်း)၊ ကလေးသူငယ် လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ ခေါင်းပုံဖြတ်မှုနှင့် အိမ်ခြံမြေ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတို့ ပါဝင်ပြီး လက်ရှိ ကုန်သွယ်မှုလမ်းကြောင်းများမှတစ်ဆင့် လုပ်ကိုင်ကာ ကရစ်ပ်တိုငွေကြေးများနောက်ကွယ်တွင် ပုန်းအောင်းနေကြသည်ဟု အစီရင်ခံစာက ဆိုသည်။ စနစ်တကျ ရာဇဝတ်သားများသည် "ဒေသတွင်း အမြစ်တွယ်နေသော ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများ၏ ကွဲပြားနေသည့် စနစ်မှ ရွေ့လျားနေကြပြီး ပိုမို ပေါင်းစည်းလာသော၊ နိုင်ငံဖြတ်ကျော်သော၊ နည်းပညာအရ ခေတ်မီသော ရာဇဝတ်စီးပွားရေးဆီသို့ ဦးတည်နေသည်" ဟု အစီရင်ခံစာက ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤပြောင်းလဲမှုသည် ရိုးရာဥပဒေစိုးမိုးရေးကို စိန်ခေါ်ခဲ့ပြီး ဒေသတွင်း အုပ်ချုပ်ရေးအပြင် စီးပွားရေးနှင့် လူမှုရေး တည်ငြိမ်မှုကိုပါ ခြိမ်းခြောက်ခဲ့သည်။ "၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုပုံစံသည် ကော်ပိုရိတ် ဖရန်ချိုက်စ်နှင့် တူသည်။ ငွေကြေးခဝါချခြင်း၊ လူကုန်ကူးခြင်း၊ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူများ မှောင်ခိုကူးခြင်းနှင့် ဒေတာစုဆောင်းခြင်းတို့အတွက် အထူးပြုဌာနများကို စိတ်ကူးကြည့်ပါ။ ၎င်းတို့အားလုံးသည် တူညီသော၊ ဝန်ဆောင်မှုအခြေပြု အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်ထားသော ကွန်ရက်တစ်ခုထဲသို့ ပေါင်းစပ်ထားသည်" ဟု Schantz က ကြေညာချက်တစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် Myanmar Now ၏ ၁၀ နှစ်မြောက် နှစ်ပတ်လည်ကို ကျွန်ုပ်တို့ ကျင်းပခဲ့သည်။ မြန်မာ့သမိုင်းတွင် သတင်းသမားများသည် နိုင်ငံရေးဖိနှိပ်မှုများအတွင်း ပထမဆုံး ပစ်မှတ်ထားခံရသူများ ဖြစ်လေ့ရှိသည်။ ကျွန်ုပ်တို့သည် ရန်ကုန်မြို့လယ်ရှိ ရိုးရှင်းသော ရုံးခန်းငယ်လေးတစ်ခုတွင် အဖွဲ့ငယ်လေးဖြင့် စတင်ကာ တည်ငြိမ်မှု အချိန်တိုလေးအတွင်း ဤသတင်းဌာနကို တည်ထောင်ခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ ရည်မှန်းချက်မှာ ရိုးရှင်းပါသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာ တိတ်ဆိတ်နေခဲ့ရသော မတရားမှုများကို သတင်းတင်ပြရန် ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံများစွာတွင် တရားစီရင်ရေးနှင့် ရဲတပ်ဖွဲ့မှတစ်ဆင့် တရားမျှတမှုကို ရှာဖွေကြသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဤအဖွဲ့အစည်းများသည် သမိုင်းကြောင်းအရ ဖိနှိပ်မှု၏ ကိရိယာများ ဖြစ်ခဲ့သည်။ အစကတည်းက ကျွန်ုပ်တို့သည် လူမျိုး၊ ဘာသာ၊ သို့မဟုတ် နိုင်ငံသားဖြစ်မှု မခွဲခြားဘဲ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ သတင်းတင်ပြရန် ကတိပြုခဲ့သည်။ ကျွန်ုပ်တို့၏ လုပ်ငန်းသည် မှန်ကန်ပြီး နက်နဲသော အရင်းအမြစ်များမှ ရယူထားကာ သမိုင်းမှတ်တမ်းအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်လောက်အောင် ခိုင်မာသင့်သည်ဟု ယုံကြည်