ကမ္ဘာ့သတင်းထုတ်ပြန်သည့်ရက်စွဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက် ညနေ ၅:၂၂
ယူကရိန်းသမ္မတ ဗိုလိုဒီမာ ဇယ်လန်းစကီးသည် ရုရှားကျူးကျော်စစ် လေးနှစ်ကျော်ကြာပြီးနောက် စစ်ပွဲကာလအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသင့် မကျင်းပသင့်ဆိုသည့် နိုင်ငံရေးစိန်ခေါ်မှုအသစ်နှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရသည့် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်း Mykhailo Fedorov က တိုက်ပွဲများကြားမှ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် နည်းလမ်းရှာဖွေရန် တောင်းဆိုခဲ့သော်လည်း သမ္မတဇယ်လန်းစကီးကမူ ယင်းတောင်းဆိုမှုကို ပယ်ချခဲ့သည်။ ဇယ်လန်းစကီးက တနင်္ဂနွေနေ့တွင် "အခုအချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲတွေလုပ်တာဟာ နိုင်ငံအတွက် ဆူနာမီဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းကို ကွဲပြားစေလိမ့်မယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့ကာ ၎င်း၏မဟာဗျူဟာမှာ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးနှင့် နိုင်ငံ၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းရန်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြခဲ့သည်။ ရုရှားကျူးကျော်စစ်စတင်ချိန် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလကတည်းက အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲများကို ဆိုင်းငံ့ထားပြီး သမ္မတ၏သက်တမ်း ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သော်လည်း စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကြောင့် ရာထူးတွင် ဆက်လက်ရှိနေခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်တမ်းများအရ ယူကရိန်းလူမျိုးအများစုက တိုက်ပွဲများပြီးဆုံးသည်အထိ မဲပေးခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် ထောက်ခံကြသည်။ လုံခြုံရေး၊ ရှေ့တန်းစစ်သားများ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူ သန်းပေါင်းများစွာနှင့် ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများရှိ မဲဆန္ဒရှင် ၄.၅ သန်းခန့်တို့အတွက် မဲပေးရေး အခက်အခဲများကြောင့် စစ်ပွဲကာလ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် လက်တွေ့ကျသော အစီအစဉ်မရှိသေးပေ။ လက်ရှိတွင် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ပြင်ဆင်မှု အနည်းငယ်သာရှိသော်လည်း စစ်ပွဲကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် တောင်းဆိုမှုများ ပိုမိုကျယ်လောင်လာဖွယ်ရှိသည်။
SBS News··AI ဘာသာပြန် · အယ်ဒီတာ စစ်ဆေးပြီး
ကြည့်ရှုမှု 3 ခု
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် ထုတ်ပြန်သည့်ရက်စွဲ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဩဂုတ်လ ၂၄ ရက် ညနေ ၅:၂၂
ဤအကြောင်းအရာကို မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများနှင့် မျှဝေပါ။
ရုရှားက ယူကရိန်းကို အပြည့်အဝ ကျူးကျော်စစ်ဆင်ခဲ့တာ လေးနှစ်ကျော်လာပြီဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းကို ဖျက်ဆီးခဲ့ကာ လူပေါင်း သိန်းနဲ့ချီ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့နောက်ပိုင်းမှာ ယူကရိန်းသမ္မတ Volodymyr Zelenskyy ဟာ နိုင်ငံရေးစိန်ခေါ်မှုအသစ်တစ်ခုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ ဒါကတော့ စစ်ပွဲကာလအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပသင့် မကျင်းပသင့်ဆိုတဲ့ ကိစ္စဖြစ်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စဟာ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ပေါ်ပေါက်လာခဲ့တာပါ။ မကြာသေးမီက ရာထူးက ထုတ်ပယ်ခံခဲ့ရတဲ့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်း Mykhailo Fedorov က တိုက်ပွဲတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်မယ့် နည်းလမ်းရှာဖွေဖို့ Zelenskyy ကို တောင်းဆိုခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီလုပ်ရပ်ဟာ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလမှာ ကျူးကျော်စစ်စတင်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း Zelenskyy ရဲ့ ခေါင်းဆောင်မှုကို အကြီးမားဆုံး စိန်ခေါ်မှုအဖြစ် ရှုမြင်ခံခဲ့ရပါတယ်။ Zelenskyy ကတော့ စစ်ပွဲကာလ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေကို ပယ်ချခဲ့ပါတယ်။
"အခုအချိန်မှာ ရွေးကောက်ပွဲတွေလုပ်တာဟာ နိုင်ငံအတွက် ဆူနာမီဖြစ်ပြီး ယူကရိန်းကို ကွဲပြားစေလိမ့်မယ်" လို့ ၎င်းက တနင်္ဂနွေနေ့၊ ဒေသစံတော်ချိန်အရ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ဒါကြောင့် ကျွန်တော့်ရဲ့ မဟာဗျူဟာကတော့ နိုင်ငံကို စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးဆီ ဦးတည်ပြီး လွတ်လပ်ပြီး အချုပ်အခြာအာဏာပိုင်နိုင်ငံအဖြစ် ထိန်းသိမ်းထားဖို့ပါပဲ" လို့ ပြောပါတယ်။
သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကမ္ဘာကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး နောက်ဆုံးရသတင်းတွေကို သိရှိနိုင်ဖို့အတွက် သင်ယုံကြည်ရတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်။ နေ့စဉ် နောက်ဆုံးရသတင်းအချက်အလက်တွေနဲ့ သုံးသပ်ချက်တွေကို သင့်အီးမေးလ်ထဲကို တိုက်ရိုက် အခမဲ့ ရယူလိုက်ပါ။
စာရင်းသွင်းခြင်းဖြင့် သင်သည် SBS ၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမူဝါဒကို သဘောတူပါသည်။ SBS မှ အီးမေးလ်သတင်းများ လက်ခံရယူခြင်းအပါအဝင် ဖြစ်ပါသည်။
ကျူးကျော်စစ်စတင်ခဲ့ချိန်ကတည်းက အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲများကို ဆိုင်းငံ့ထားခဲ့ပါတယ်။ စစ်တမ်းများအရ ယူကရိန်းလူမျိုးအများစုက တိုက်ပွဲများပြီးဆုံးသည်အထိ မဲပေးခြင်းကို ရွှေ့ဆိုင်းရန် ထောက်ခံကြကြောင်း ပြသနေပါတယ်။
Zelenskyy သည် ၂၀၁၉ ခုနှစ် ယူကရိန်းသမ္မတရွေးကောက်ပွဲတွင် အပြတ်အသတ် အနိုင်ရခဲ့ပြီး ပုံမှန်အားဖြင့် ငါးနှစ်သက်တမ်း တာဝန်ထမ်းဆောင်ရမည် ဖြစ်သည်။
ရုရှားက အပြည့်အဝ ကျူးကျော်စစ်ဆင်ခဲ့ပြီးနောက် ယူကရိန်းသည် စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကို ပြဋ္ဌာန်းခဲ့သည်။ ယင်းသည် အမျိုးသားရွေးကောက်ပွဲများအပါအဝင် အရပ်ဘက်လွတ်လပ်ခွင့်အချို့ကို ဆိုင်းငံ့ထားသည်။
Zelenskyy ၏ သမ္မတသက်တမ်းသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်တွင် ကုန်ဆုံးခဲ့သည်။ သို့သော် ယူကရိန်း၏ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေနှင့် ဥပဒေစနစ်အရ စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလအတွင်း အစိုးရ၏ ဆက်လက်တည်ရှိမှုကို ပြဋ္ဌာန်းထားသောကြောင့် ၎င်းသည် ရာထူးတွင် ဆက်လက်ရှိနေခဲ့သည်။ နိုင်ငံ၏ ပါလီမန်လည်း ဆက်လက်လည်ပတ်နေဆဲဖြစ်သည်။
လုံခြုံရေးသည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် အကြီးမားဆုံး အတားအဆီးအဖြစ် ရှိနေဆဲဖြစ်သည်။
ကီလိုမီတာ ၁,၂၀၀ ကျော် ရှည်လျားသော ရှေ့တန်းတစ်လျှောက် တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသည်။ မြို့တော် Kyiv အပါအဝင် ယူကရိန်းမြို့များသည် ရုရှားဒရုန်းများနှင့် ဒုံးကျည်များဖြင့် ပုံမှန် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခံနေရဆဲဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲတစ်ခုကျင်းပပါက ယူကရိန်းလူမျိုး သန်းပေါင်းများစွာ မဲရုံများသို့ သွားရောက်ရန် လိုအပ်နိုင်သည်။ ယင်းသည် လုံခြုံရေးအန္တရာယ်များကို ဖန်တီးပေးပြီး မဲပေးခြင်းကို မည်သို့ ဘေးကင်းစွာ ပြုလုပ်နိုင်မည်နည်းဟူသော စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေသည်။
နိုင်ငံသည် တိုက်ခိုက်ခံနေရစဉ် နိုင်ငံရေးပါတီများသည်လည်း မဲဆွယ်စည်းရုံးရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်သည်။ အာဏာပိုင်များသည် ရှေ့တန်းတွင် တာဝန်ထမ်းဆောင်နေသော စစ်သားသိန်းပေါင်းများစွာ မဲပေးနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေရမည်ဖြစ်သည်။
ဇွန်လကုန်အထိ ယူကရိန်းလူမျိုး ၄.၄ သန်းကျော်သည် ဥရောပသမဂ္ဂတွင် ယာယီအကာအကွယ်ပေးထားသည့် အခြေအနေကို ရရှိထားသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ ယူကရိန်းသည် ဥရောပတစ်ဝှမ်းတွင် မဲရုံရာပေါင်းများစွာကို စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်သည်။
ယူကရိန်းလူမျိုး လေးသန်းနီးပါးသည်လည်း ပြည်တွင်း၌ ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်နေကြရသည်။ ယင်းသည် မဲဆန္ဒရှင်စာရင်းသွင်းခြင်းကို ပိုမိုခက်ခဲစေပြီး စစ်ပွဲအတွက် အရင်းအမြစ်များကို လမ်းလွှဲစေနိုင်သည်။
ထို့နောက် ရုရှားသိမ်းပိုက်မှုအောက်တွင် နေထိုင်ပြီး မဲပေးခွင့်မရှိသူများလည်း ရှိနေသည်။ ယူကရိန်းအရာရှိများက ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ အရွယ်ရောက်ပြီးသူ ယူကရိန်းလူမျိုး ၄.၅ သန်းခန့်သည် ရုရှားသိမ်းပိုက်ထားသော နယ်မြေများတွင် ကျန်ရှိနေသေးကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။
ရုရှားသည် ယူကရိန်းပိုင်နက်၏ ၁၉ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို ထိန်းချုပ်ထားသည်။ လာမည့်လတွင် ထိုနေရာများ၌ ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင်ရွေးကောက်ပွဲများကို ကျင်းပရန် စီစဉ်နေသည်။ ယင်းသည် တရားမဝင်ကြောင်း ယူကရိန်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
Zelenskyy က စစ်ပွဲကာလ မဲပေးခြင်းသည် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိကြောင်း ယခင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်း၏ မဟာမိတ်များက ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် လိုအပ်သော လုံခြုံရေးကို အာမခံနိုင်ပါက ဖြစ်သည်။ သို့သော် လက်တွေ့ကျသော အစီအစဉ်တစ်စုံတစ်ရာကို တင်ပြနိုင်ခြင်း မရှိသေးပါ။
ယူကရိန်းတွင် စစ်ပွဲကာလ ရွေးကောက်ပွဲများဆိုင်ရာ မေးခွန်းသည် အသစ်အဆန်း မဟုတ်ပါ။
အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump သည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က Zelenskyy ကို "ရွေးကောက်ပွဲမရှိသော အာဏာရှင်" ဟု ခေါ်ဆိုခဲ့သည်။ ရုရှားကလည်း ၎င်း၏သမ္မတသက်တမ်း ကုန်ဆုံးခြင်းကို အကြိမ်ကြိမ် အသုံးပြု၍ ၎င်းအား တရားမဝင်သော ခေါင်းဆောင်အဖြစ် ပုံဖော်ခဲ့သည်။
သို့သော် စစ်တမ်းများက ယူကရိန်းလူမျိုးအများစုသည် တိုက်ပွဲများပြီးဆုံးသည်အထိ ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပခြင်းကို ဆန့်ကျင်ကြောင်း အမြဲတစေ ပြသနေသည်။
ပြီးခဲ့သည့်အပတ်က အသက် ၃၅ နှစ်အရွယ် Fedorov သည် ယူကရိန်းအနေဖြင့် စစ်ပွဲကာလအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပနိုင်မည့် နည်းလမ်းကို ရှာဖွေရန် အံ့အားသင့်ဖွယ် လူသိရှင်ကြား တောင်းဆိုခဲ့သည်။
"ရေရှည်စစ်ပွဲအခြေအနေများတွင်ပင် ယူကရိန်း၏ ဒီမိုကရေစီလုပ်ငန်းစဉ်အပြည့်အစုံကို ပြန်လည်စတင်နိုင်မည့် တရားဝင်၊ ဘေးကင်းပြီး လက်တွေ့ကျသော ယန္တရားတစ်ခု" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။
ဤဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုသည် Zelenskyy အတွက် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော နိုင်ငံရေးအကျပ်အတည်းများကြားတွင် ပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ၎င်းက လူငယ်၊ လူကြိုက်များသော Fedorov ကို ပြီးခဲ့သည့်လက ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးအဖြစ်မှ ထုတ်ပယ်ခဲ့သည်။
Fedorov သည် ယူကရိန်း၏ ဒရုန်းစစ်ပွဲမဟာဗျူဟာကို ထောက်ခံသူအဖြစ် လူကြိုက်များသော ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦး ဖြစ်လာခဲ့သည်။ စစ်တပ်အတွင်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးများအတွက် အငြင်းပွားခဲ့ခြင်းကြောင့်လည်း ဖြစ်သည်။
၎င်းကို ရာထူးပြန်လည်ခန့်အပ်ရန် ထောင်ပေါင်းများစွာသော လူများ လမ်းပေါ်ထွက် ဆန္ဒပြခဲ့ကြသည်။ Zelenskyy က Fedorov ကို အခြားရာထူးများ ကမ်းလှမ်းခဲ့သော်လည်း ၎င်းက ယခုအထိ ငြင်းပယ်ထားသည်။
ယခင်က နိုင်ငံရေးမဟာမိတ်ဖြစ်ခဲ့သော Fedorov သည် Zelenskyy ကို စိန်ခေါ်လိုကြောင်း တိတိကျကျ ပြောကြားခဲ့ခြင်း မရှိပါ။ သို့သော် ၎င်းကို ရာထူးမှ ထုတ်ပယ်ပြီးနောက် သမ္မတ၏ နိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်အဖြစ် ရှုမြင်ခံနေရသည်။
ယူကရိန်းနိုင်ငံရေးသမား Lesia Vasylenko က တိုက်ပွဲများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် ရွေးကောက်ပွဲအကြောင်း ပြောဆိုခြင်းသည် "လက်တွေ့မကျ" ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ ပြောင်းလဲမှု လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်" ဟု ၎င်းက Times Radio သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ ယင်းသည် "ငြိမ်းချမ်းရေးကာလတွင်ပင် စီစဉ်ဆောင်ရွက်ရန် ခက်ခဲသော လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပြီး စစ်အုပ်ချုပ်ရေးကာလတွင်မူ လက်တွေ့အားဖြင့် မဖြစ်နိုင်ပါ" ဟု ပြောသည်။
ယခုအချိန်တွင် ယူကရိန်းသည် ရွေးကောက်ပွဲကျင်းပရန် ပြင်ဆင်နေသည့် လက္ခဏာ အနည်းငယ်သာ ရှိသည်။ သို့သော် စစ်ပွဲကြာရှည်လာသည်နှင့်အမျှ တောင်းဆိုမှုများ ပိုမိုကျယ်လောင်လာမည်ဖြစ်သည်။
— Agence France-Presse ၏ နောက်ထပ်သတင်းများဖြင့်
SBS News မှ နောက်ဆုံးရသတင်းများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ အက်ပ်ကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းလွှာကို စာရင်းသွင်းပါ။
မူရင်းတွင် ဖတ်ရန်— SBS News
ဆောင်းပါးကို မျှဝေရန် အမှားတွေ့လား? tips@myanoz.com သို့ ပေးပို့ပါ