၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်၊ ညနေ ၆:၁၉ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဩဂုတ်လ ၁ ရက်၊ ညနေ ၆:၁၉ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည်။ ဖီဘီ ဒီးစ် (Phoebe Deas) နှင့် နစ်ဗ် ဆာဒရိုလိုဒါဘီး (Niv Sadrolodabaee) ရေးသားသည်။ မိသားစုနှင့် သူငယ်ချင်းများထံ မျှဝေပါ။ ဘရိုင်ယန် အာမက် (Brian Ahmed) သည် မဲလ်ဘုန်း (Melbourne) မြို့ အရှေ့ပိုင်းရှိ မြေကွက်တစ်ခုတည်းတွင် နှစ် ၆၀ ကြာ လယ်ယာလုပ်ငန်း လုပ်ကိုင်ခဲ့သည်။ ယခုအချိန်တွင် ၎င်း၏ လယ်ယာခြံတံခါးကို ဖြတ်ကျော်ဝင်ရောက်ရန် မလွယ်ကူပေ။ ၎င်း၏ ငှက်များသည် ရနိုင်သမျှ ကာကွယ်မှုအားလုံး လိုအပ်နေသည်။ "လက်ရှိအချိန်မှာတော့ ငှက်တုပ်ကွေး (Avian influenza) နဲ့ပတ်သက်တဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေကြောင့် ... လယ်ယာခြံအားလုံးဟာ သူတို့ရဲ့ ဇီဝလုံခြုံရေးအဆင့်တွေကို မြှင့်တင်ထားကြပြီလို့ ကျွန်တော်ပြောချင်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက SBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ လယ်ယာခြံတွေမှာ လူနည်းလေ၊ ဘာတစ်ခုမှ ဝင်ရောက်လာနိုင်ခြေ နည်းလေပါပဲ။ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ နံပါတ်တစ် ဦးစားပေးကတော့ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ငှက်တွေကို ကာကွယ်ဖို့ပါပဲ။ အဲဒီလိုလုပ်နိုင်တဲ့ အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းကတော့ သူတို့ မလိုအပ်တဲ့သူတွေနဲ့ မရောနှောမိအောင် သေချာစေဖို့ပါပဲ။" ငှက်တုပ်ကွေး (Avian influenza) သို့မဟုတ် ဘတ်ဖလူး (bird flu) သည် ငှက်မျိုးစိတ်များကို အဓိကအားဖြင့် ကူးစက်တတ်သော ပြင်းထန်စွာ ကူးစက်တတ်သည့် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဖြစ်ပြီး ပြင်းထန်သော ရောဂါများနှင့် ရုတ်တရက် သေဆုံးမှုများကို ဖြစ်စေသည်။ သင့်ပတ်ဝန်းကျင်က ကမ္ဘာကြီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး နောက်ဆုံးရသတင်းတွေကို သိရှိနိုင်ဖို့ သင့်ရဲ့ ယုံကြည်စိတ်ချရတဲ့ သတင်းရင်းမြစ်။ နေ့စဉ် သတင်းအချက်အလက်များနှင့် သုံးသပ်ချက်များကို သင့်အီးမေးလ်သို့ တိုက်ရိုက် အခမဲ့ ရယူပါ။ စာရင်းသွင်းခြင်းဖြင့် သင်သည် SBS ၏ ဝန်ဆောင်မှုစည်းကမ်းသတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုယ်ရေးကိုယ်တာမူဝါဒကို သဘောတူပြီး SBS မှ အီးမေးလ်သတင်းများကို လက်ခံရရှိမည်ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် ကမ္ဘာ့အခြားဒေသများရှိ ငှက်မျိုးစိတ်များနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါမျိုးစိတ်များကို ဆိုးရွားစွာ ဖျက်ဆီးခဲ့သော်လည်း မကြာသေးမီကမှ သြစတြေးလျ (Australia) ကုန်းမကြီးသို့ မရောက်သေးခဲ့ပါ။ ကူးစက်နိုင်သော ပထမဆုံးငှက်ကို တွေ့ရှိပြီး တစ်လအကြာတွင် ယခုအခါ ရောဂါသည် တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာဖြင့် လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့နေပုံရပြီး အတည်ပြုပြီး သို့မဟုတ် ဖြစ်နိုင်သည်ဟု ယူဆရသော ကူးစက်မှု ၅၃ ခု ရှိနေသည်။ နောက်ဆုံးရ ကိန်းဂဏန်းများကို စနေနေ့တွင် အတည်ပြုခဲ့ပြီး စိုက်ပျိုးရေး၊ ငါးလုပ်ငန်းနှင့် သစ်တောရေးရာဌာန (Department of Agriculture, Fisheries and Forestry) က တောင်သြစတြေးလျ (South Australia) ပြည်နယ်၊ ရိုဘီ (Robe) တွင် တွေ့ရှိရသော ငွေရောင်ပင်လယ်ဇင်ယော် (silver gull) တစ်ကောင်သည် H5 ငှက်တုပ်ကွေးပိုး တွေ့ရှိကြောင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ ၎င်းသည် သြစတြေးလျရှိ ငွေရောင်ပင်လယ်ဇင်ယော်တစ်ကောင်တွင် ပထမဆုံး အတည်ပြုတွေ့ရှိခြင်းဖြစ်သည်။ ကျွမ်းကျင်သူများက မကြာသေးမီက တွေ့ရှိမှုသည် အရေးကြီးကြောင်း ဖော်ပြသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် ပင်လယ်ဇင်ယော်များသည် ကမ်းခြေများ၊ ရေဝပ်ဒေသများ၊ လယ်ယာမြေများနှင့် မြို့ပြဒေသများအကြား ရွေ့လျားသွားလာကြပြီး ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပတ်ဝန်းကျင်များသို့ ပျံ့နှံ့စေနိုင်သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ဗစ်တိုးရီးယား (Victoria) ပြည်နယ်တွင် ကနဦးစမ်းသပ်မှုများအရ ပေါ့တ်လန်း (Portland) မှ သုံးကောင်နှင့် နယ်လ်ဆင်ဘေး (Nelson Bay) မှ နှစ်ကောင် စုစုပေါင်း ခေါင်းမောက်ပင်လယ်ဇင်ယော် (crested terns) ငါးကောင်တွင် ငှက်တုပ်ကွေးရှိသည်ဟု သံသယရှိကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ တောင်သူလယ်သမားများကို ကြိုတင်ကာကွယ်မှုများ ပြုလုပ်ရန် တိုက်တွန်းထားပြီး ၎င်းသည် ၎င်းတို့၏ လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်။ အမျိုးသားတောင်သူလယ်သမားများအဖွဲ့ချုပ် (National Farmers Federation) မှ လယ်ယာစနစ်ကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ခရစ် ဂရိုးဗ်စ် (Chris Groves) က "စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းတွေဟာ သူတို့ရဲ့ ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ၊ သူတို့ရဲ့ ဇီဝလုံခြုံရေးတွေကို နောက်တစ်ဆင့်ကို တကယ်ပဲ မြှင့်တင်ရပါမယ်" ဟု SBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "သူတို့ ပိုပြီး သတိထားရမှာဖြစ်တဲ့အတွက် ကြက်မွေးမြူရေးခြံကြီးတွေရဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို အနှောင့်အယှက်အချို့ ဖြစ်စေပါလိမ့်မယ်" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ "လုပ်ငန်းကြီးတွေ အများစုကတော့ ဒါအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားပြီးသားပါ။ ဗစ်တိုးရီးယားမှာ ကျွန်တော်တို့ ကြုံတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ငှက်တုပ်ကွေးရဲ့ အခြားမျိုးကွဲနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဘာတွေဖြစ်ခဲ့လဲဆိုတာ သူတို့ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းခဲ့ပြီး မြင်တွေ့ခဲ့ပြီးသားပါ။ ဒါကြောင့် အဲဒီလုပ်ငန်းမှာ ကြီးကြီးမားမား အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေမှာ မဟုတ်ပါဘူး။" ကြက်ငှက်များ သို့မဟုတ် သြစတြေးလျ၏ စိုက်ပျိုးရေးထုတ်လုပ်မှုစနစ်တွင် တွေ့ရှိရခြင်း မရှိသေးပါ။ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသည် ပြည်နယ်ငါးခုအထိ ပျံ့နှံ့နေပြီဖြစ်ရာ သြစတြေးလျ၏ လက်ရှိတုံ့ပြန်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးရန် အမျိုးသားခေါင်းဆောင်များသည် သောကြာနေ့တွင် တွေ့ဆုံခဲ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီး ဂျူလီ ကောလင်းစ် (Julie Collins) က ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပွားနေချိန်တွင် သြစတြေးလျ၏ တောရိုင်းတိရစ္ဆာန်များ၊ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများနှင့် အမျိုးသားစီးပွားရေးကို ကာကွယ်ရန် "တတ်နိုင်သမျှ အရာအားလုံး" ကို လုပ်ဆောင်သွားမည်ဟု ကတိပြုခဲ့ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဘရိုင်ယန် (Brian) ကဲ့သို့သော တောင်သူလယ်သမားများသည် ဗိုင်းရပ်စ်သည် နောက်ဆုံးတွင် သြစတြေးလျသို့ ရောက်ရှိလာမည်ဟု မျှော်လင့်ထားသော်လည်း နောက်ဆုံးရသတင်းများက ၎င်းတို့၏ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကို မြင့်တက်စေခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ အံ့ဩတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး၊ ဒါပေမယ့် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက ငှက်တုပ်ကွေးကို အချိန်အတော်ကြာ စောင့်ကြည့်နေခဲ့တာပါ။ ဘယ်အချိန်ရောက်လာမလဲဆိုတာပဲ သိခဲ့တာပါ" ဟု ဘရိုင်ယန်က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရွှေ့ပြောင်းငှက်တွေမှာ ရှိနေတုန်းကတော့ စိုးရိမ်ခဲ့ပေမယ့် အလွန်အကျွံ တုံ့ပြန်ခဲ့တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အခု ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ဒေသခံငှက်တွေမှာ ရှိနေပြီဆိုတော့ ဒါဟာ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စီးပွားဖြစ် မွေးမြူထားတဲ့ ငှက်အုပ်တွေဆီပါ ပျံ့နှံ့ဖို့ နောက်ထပ်ခြေလှမ်းတစ်ခုပဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ သိပါတယ်။ "ဒါဟာ [စီးပွားဖြစ် မွေးမြူထားတဲ့ ငှက်အုပ်တွေအတွက်] ဆိုးရွားတဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။" သြစတြေးလျတွင် ယခင်က ဖြစ်ပွားခဲ့သော ငှက်တုပ်ကွေးရောဂါများတွင် ကြက်ဥထုတ်လုပ်မှု ထိခိုက်ခဲ့သည်။ ယခုတစ်ကြိမ်တွင် ဖက်ဒရယ်အစိုးရက ရောဂါ သြစတြေးလျသို့ ရောက်ရှိလာခြင်းအတွက် ပြင်ဆင်ရန် အသင့်ရှိနေပြီး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁၁၃ သန်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ဇူလိုင်လတွင် ပြည်နယ်များနှင့် နယ်မြေများသို့ နောက်ထပ် ဒေါ်လာ ၂၄ သန်း ထုတ်ပေးခဲ့သည်။ H5 ငှက်တုပ်ကွေးသည် ရွှေ့ပြောင်းငှက်များမှတစ်ဆင့် သယ်ဆောင်လာပြီး ဇွန်လတွင် သြစတြေးလျသို့ မရောက်မီ ကမ္ဘာ့တိုက်ကြီးတိုင်းသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အခြားနိုင်ငံများတွင် ဗိုင်းရပ်စ် မည်မျှလျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့ခဲ့သည်ကို လေ့လာခြင်းက ဤနေရာတွင် ၎င်း၏ ပုံစံများကို ခန့်မှန်းရန် ကူညီနိုင်သည်ဟု ကျွမ်းကျင်သူများက အကြံပြုသည်။ လာထရိုဘီတက္ကသိုလ် (La Trobe University) မှ သုတေသီတစ်ဦးဖြစ်ပြီး တုပ်ကွေးရောဂါအထူးပြု ဗိုင်းရပ်စ် ခုခံအားပညာရှင် အမ်မာ ဂရန့် (Emma Grant) က "ဗိုင်းရပ်စ်အသစ်တစ်ခု လူဦးရေထဲကို ဝင်ရောက်လာတဲ့အခါ ဘယ်လိုသက်ရောက်မှုတွေ ဖြစ်လာမလဲဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ ဘယ်တော့မှ အပြည့်အဝ မသေချာတဲ့အတွက် စိုးရိမ်ပူပန်တာက သင့်လျော်ပါတယ်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒီလို ငှက်ဗိုင်းရပ်စ်တွေဟာ တကယ်တမ်းကျတော့ အလွန်လျင်မြန်စွာ ပွားများပြီး ပျံ့နှံ့နိုင်ပါတယ်" ဟု ၎င်းက SBS News သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ငှက်အုပ်စုတွေကြားမှာ ဒေသတွင်း ကူးစက်မှုအချို့ စတင်တွေ့မြင်နေရတာ အံ့ဩစရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါဟာ ဘယ်လောက်မြန်မြန်နဲ့ ဘယ်လောက်အထိ ပျံ့နှံ့သွားမလဲဆိုတာတော့ စောင့်ကြည့်ရဦးမှာပါ" ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ — သြစတြေးလျ အက်ဆိုစီယိတ်တက် ပရက်စ် (Australian Associated Press) သတင်းအေဂျင်စီ၏ ထပ်ဆောင်းသတင်းပေးပို့မှုများ ပါဝင်သည်။ SBS News မှ နောက်ဆုံးရသတင်းများအတွက် ကျွန်ုပ်တို့၏ အက်ပလီကေးရှင်းကို ဒေါင်းလုဒ်လုပ်ပြီး ကျွန်ုပ်တို့၏ သတင်းလွှာကို စာရင်းသွင်းပါ။